Kalp krizi yaş dinlemiyor

Genç yaşta kalp ve damar hastalıkları nedeniyle hastanelere başvuranların sayısı her geçen gün artıyor. Medicana Sağlık Grubu Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Prof. Dr. Suat Büket, genç hastalarda “şikâyet olmadan” tespit edilen vakaların da çoğaldığını söyledi. Büket’in verdiği bilgiye göre, geçmişte yüzde 5’in altında kalan bu oran giderek yükseldi ve yüzde 10-15 bandına doğru çıktı.

“Bazısı göğüs ağrısıyla, bazısı kalp krizinden sonra geliyor”

Prof. Dr. Büket, genç hastaların bir bölümünün göğüs ağrısı şikâyetiyle ya da kalp krizi geçirdikten sonra başvurduğunu, bir bölümünde ailesel koroner hastalık öyküsü bulunduğunu anlattı. Kan yağlarının yüksekliği (lipit metabolizması bozukluğu) gibi risklerin de genç yaşta tabloyu ağırlaştırdığını ifade etti.

Dünya ve Türkiye verileri: ölüm nedenlerinde ilk sırada

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre kalp ve damar hastalıkları, küresel ölçekte en önemli ölüm nedenleri arasında yer alıyor. Kurumun yayımladığı güncel bilgi notunda, 2022’de kalp ve damar hastalıklarına bağlı ölümlerin yaklaşık 19,8 milyon olduğu, bunun da tüm ölümlerin yaklaşık yüzde 32’sine karşılık geldiği yer alıyor.

Türkiye’de ise Türkiye İstatistik Kurumu verilerine dayanan değerlendirmelerde, 2024’te ölümlerin nedenlere göre dağılımında dolaşım sistemi hastalıkları yüzde 36 ile ilk sırada bulunuyor.

En yaygın tablo: damar sertliği

Uzmanlar, gençlerde görülen kalp krizlerinin önemli bir bölümünde altta yatan temel mekanizmanın damar sertliği (ateroskleroz) olduğuna dikkat çekiyor. Ateroskleroz, uzun süre belirti vermeden ilerleyebiliyor. Süreç ilerlediğinde göğüs ağrısı, eforla çabuk yorulma, nefes darlığı gibi belirtiler ortaya çıkabiliyor; ileri evrede ise kalp krizi gibi ağır sonuçlara yol açabiliyor.

Risk artıran alışkanlıklar

Prof. Dr. Büket’e göre genç yaşta riskin artmasında yaşam biçimi belirleyici. Sık fast food ve rafine gıda tüketimi, hareketsiz yaşam, uzun süre ekran başında kalma, sigara kullanımı, obezite, ailesel yatkınlık ve kan yağlarının yüksekliği tabloyu büyütüyor.

Araştırmalar da gençlerdeki artışa işaret ediyor. Amerikan Kardiyoloji Koleji’nin paylaştığı bir çalışmada, kalp krizi nedeniyle hastaneye yatan genç hastalar incelendi ve hastaların yüzde 20’sinin 40 yaş ve altında olduğu bilgisi yer aldı.

“Erken teşhis, ağır müdahaleyi azaltabilir”

Uzmanlar, risk faktörü olan gençlerin düzenli kontrolleri ihmal etmemesini istiyor. Ailesinde kalp hastalığı bulunanlar, sigara kullananlar, kilo sorunu olanlar ve kan yağları yüksek seyredenler için kardiyoloji değerlendirmesi kritik kabul ediliyor. Erken teşhisle ilaç tedavisi ve yaşam tarzı değişikliği sayesinde hastalığın ilerlemesi yavaşlatılabiliyor; bu da daha ağır girişim ve cerrahi ihtiyacını azaltabiliyor.

Haber: Mehmet REYHANLI