13 Eylül tarihinde tarihin önemli dönüm noktaları yaşandı. Türk-Yunan Savaşı’nın kritik safhalarından biri Türk ordusunun zaferiyle sona erdi, Fâtımî hilafeti tarihe karıştı, İzmir’de büyük yangın başladı. İşte 13 Eylül’de yaşanan önemli olaylar, doğan ve hayatını kaybeden isimler…
13 Eylül'de tarihte neler oldu?
13 Eylül; Türkiye, İslam dünyası ve dünya tarihinde önemli gelişmelerin yaşandığı tarihlerden biri olarak öne çıkıyor. Savaşlardan siyasi gelişmelere, bilimden kültür ve sanata kadar pek çok önemli olay 13 Eylül tarihinde meydana geldi.
1171: Fâtımî hilafeti sona erdi
İslam tarihi açısından 13 Eylül'ün en önemli gelişmelerinden biri Fâtımî hilafetinin sona ermesi oldu.
Fâtımî halifesi Âdıd-Lidînillâh, 10 Muharrem 567 yani 13 Eylül 1171'de hayatını kaybetti. Bundan birkaç gün önce Selâhaddin Eyyûbî'nin girişimleriyle Mısır'da Abbâsî Halifesi adına hutbe okunmaya başlanmıştı.
Âdıd'ın ölümüyle birlikte yaklaşık iki asır boyunca hüküm süren Fâtımî hilafeti ve Fâtımî Devleti resmen sona erdi.
1663: Uyvar Seferi devam ediyordu
Osmanlı-Habsburg savaşlarının önemli cephelerinden biri olan Uyvar Kalesi, 1663 yılında Köprülüzâde Fazıl Ahmed Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu tarafından kuşatıldı.
17 Ağustos'ta başlayan kuşatma, Eylül ayının sonlarında kalenin Osmanlı hâkimiyetine girmesiyle sonuçlandı. Uyvar'ın alınması Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki önemli askerî başarılarından biri oldu.
1921: Türk-Yunan Savaşı’nda kritik zafer
13 Eylül 1921, Türk-Yunan Savaşı’nın en önemli dönüm noktalarından biri oldu.
23 Ağustos'ta başlayan ve 22 gün boyunca devam eden şiddetli çatışmalar, 13 Eylül'de Türk ordusunun zaferiyle sonuçlandı. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa'nın sevk ve idaresindeki Türk ordusu karşısında Yunan kuvvetleri geri çekilmek zorunda kaldı.
Bu zafer, Türk-Yunan Savaşı'nın seyrini değiştirdi ve Türk ordusunun ilerleyen dönemde gerçekleştireceği büyük taarruz için önemli bir askerî ve moral üstünlük sağladı.
Zaferin ardından Mustafa Kemal Paşa'ya 19 Eylül 1921 tarihinde TBMM tarafından Gazi unvanı ve Mareşal rütbesi verildi.
1922: Soma işgalden kurtuldu
13 Eylül 1922'de Soma, Yunan işgalinden kurtarıldı.
Türk ordusunun Batı Anadolu'daki ilerleyişiyle birlikte birçok şehir ve ilçe işgalden kurtarılırken Soma da yeniden Türk hâkimiyetine geçti.
1922: Büyük İzmir Yangını başladı
13 Eylül 1922'de İzmir'de büyük bir yangın başladı.
Günler boyunca devam eden yangın, şehrin geniş bir bölümünde büyük yıkıma yol açtı. Çok sayıda ev, iş yeri ve yapı kullanılamaz hale geldi.
Büyük İzmir Yangını, yakın tarihin en acı ve tartışmalı olaylarından biri olarak kayıtlara geçti.
1923: İspanya'da askerî darbe
13 Eylül 1923'te General Miguel Primo de Rivera, İspanya'da askerî darbe gerçekleştirdi.
Darbe sonrasında Rivera ülke yönetimini ele geçirirken İspanya'da yeni bir siyasi dönem başladı.
1959: Luna 2 Ay'a ulaşan ilk insan yapımı araç oldu
Sovyetler Birliği tarafından uzaya gönderilen Luna 2, Ay'a ulaşan ilk insan yapımı araç olarak tarihe geçti.
Bu gelişme, ABD ile Sovyetler Birliği arasındaki uzay yarışının en önemli aşamalarından biri oldu.
1968: Arnavutluk Varşova Paktı'ndan ayrıldı
13 Eylül 1968'de Arnavutluk, Sovyetler Birliği öncülüğündeki Varşova Paktı'ndan ayrıldı.
Bu karar Soğuk Savaş döneminde Arnavutluk ile Sovyetler Birliği arasındaki siyasi ayrılığın önemli sonuçlarından biri oldu.
13 Eylül'de doğanlar
1916: İngiliz yazar Roald Dahl dünyaya geldi.
1941: Türkiye Cumhuriyeti'nin 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer doğdu.
13 Eylül'de hayatını kaybedenler
1171: Son Fâtımî halifesi Âdıd-Lidînillâh hayatını kaybetti.
1871: Tanzimat döneminin önemli şair, gazeteci ve yazarlarından İbrahim Şinasi hayatını kaybetti.
13 Eylül tarihe damga vuran bir gün oldu
13 Eylül; Fâtımî hilafetinin sona ermesinden Türk-Yunan Savaşı'ndaki kritik zafere, Büyük İzmir Yangını'ndan uzay çalışmalarındaki önemli gelişmelere kadar birçok tarihi olaya sahne oldu.
