Hürmüz Boğazı'nda Güvenlik Krizi mi Çıktı?
Pakistan'da gerçekleştirilen ve tam 21 saat süren maraton görüşmelerde en büyük tıkanıklık noktası, dünya petrol ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı oldu. The New York Times'ın analizine göre; Washington yönetimi, küresel enerji güvenliğini garanti altına almak adına boğazın uluslararası denetime açılmasını ve bölgedeki askeri gerginliğin tamamen sonlandırılmasını şart koştu. Ancak Tahran, boğaz üzerindeki kontrolünü en büyük stratejik kozu olarak görerek, bu konuda herhangi bir güvenlik garantisi vermeyi reddetti. Bu durum, küresel enerji piyasalarında yeni bir arz krizinin tetiklenebileceği endişesini en üst seviyeye çıkardı.
450 Kilogramlık Uranyum Bilmecesi Çözülemedi mi?
Nükleer program konusunda yaşanan restleşme, barış masasını sarsan ikinci büyük darbe oldu. ABD istihbarat raporlarına yansıyan yaklaşık 450 kilogramlık yüksek seviyeli zenginleştirilmiş uranyumun akıbeti, müzakerelerin en sert tartışmalarına sahne oldu. Beyaz Saray temsilcileri, bu kritik miktardaki nükleer materyalin tamamen imha edilmesini veya uluslararası bir konsorsiyumun denetimine verilmesini barışın "ön koşulu" olarak masaya sürdü. İran tarafı ise nükleer kapasitesini egemenlik hakkı ve savunma doktrini olarak niteleyerek, stoklarını koruma kararlılığından geri adım atmadı; bu da nükleer silahsızlanma umutlarını çıkmaza soktu.
27 Milyar Dolarlık Kaynak Neden Serbest Bırakılmadı?
Ekonomik yaptırımların gölgesinde devam eden görüşmelerde, İran'ın yurt dışında dondurulmuş olan yaklaşık 27 milyar dolarlık nakit varlığı masadaki en somut çatışma alanıydı. Ağır ekonomik yaptırımlarla boğuşan Tahran yönetimi, müzakerelerin sonuçlanması için bu devasa kaynağın derhal serbest bırakılmasını "kırmızı çizgisi" olarak ilan etti. ABD yetkilileri ise bu paranın serbest bırakılmasının ancak diğer askeri maddelerde tam mutabakat sağlanması halinde mümkün olacağını belirterek teklifini "nihai ve en iyi seçenek" olarak sundu. Teklifin İran tarafından "aşırı ve haksız talepler" gerekçesiyle reddedilmesiyle birlikte, 21 saatlik diplomatik çaba sonuçsuz kalarak bölgede askeri hareketliliğin önünü açtı.
