28 Aralık 2025’te başlayan ve bugün 6’ncı gününe giren eylemler sırasında birçok kentte güvenlik güçleri ile göstericiler arasında çatışmalar yaşandığı bildirildi.
Başkent Tahran’da başlayan protestolarda esnaf kepenk kapatırken, göstericiler cadde ve sokaklara barikatlar kurdu. Bazı merkezlerde silahlı göstericilerin görüntüleri sosyal medyaya yansırken, çatışmalarda ölü ve yaralı sayısına ilişkin net bilgiye ulaşılamadı. Resmî olmayan kaynaklar, protestolarda 10’dan fazla kişinin hayatını kaybettiğini, yaralı sayısının ise 100’ü geçtiğini öne sürdü. Binlerce kişinin de gözaltına alındığı ifade ediliyor.
Ekonomik Kriz Tetikledi
Protestoların fitilini, İran riyalinin dolar karşısında rekor seviyede değer kaybetmesi ateşledi. Hayat pahalılığı, gıda fiyatlarında yüzde 70’e varan artış, ithalat sorunları ve iş yerlerini ayakta tutamayan binlerce esnafın kepenk indirmesi krizi derinleştirdi. Ekonomik taleplerle başlayan gösterilerde sloganlar kısa sürede değişerek rejim karşıtı bir boyut kazandı.
35’ten fazla şehre yayılan eylemlerde, “Diktatöre ölüm”, “Hamaney’e ölüm”, “Ne Gazze ne Lübnan, canım İran’a feda”, “Özgürlük, özgürlük” sloganları atıldı. Bazı kentlerde ise İran’ın şahlık rejimine dönmesini isteyen gruplar “Şah geri dönsün” sloganlarıyla Şah Rıza Pehlevi’nin oğlunun ülkeyi yönetmesini talep etti.
Birçok Kentte Gösteriler Sürüyor
Protestoların yoğunlaştığı yerler arasında Loristan eyaletinde Kuhdaşt, Azna ve Lordegan; Fars eyaletinde Mervdeşt, Fasa ve Şiraz; ayrıca İsfahan, Kirmanşah, Huzistan, Hemedan, Babol, Kum, Yesuc, Tahran, Tebriz, Zencan, Necefabad, Ramhormoz, Dehloran ve Keşm Adası bulunuyor. Gösteriler üniversitelere de sıçrarken özellikle Tahran Üniversitesi ve İsfahan Teknik Üniversitesi çevresinde eylemler yoğunlaştı.
Güvenlik güçlerinin müdahalesinin sertleştiği belirtilirken, bazı bölgelerde göz yaşartıcı gazın yanı sıra silah kullanıldığı, hükümet binalarının hedef alındığı ve bazı yapıların ateşe verildiği bildirildi. Çatışmaların yaşandığı kentlerde internet kısıtlamaları uygulanırken, giriş-çıkışlar kapatıldı ve kontrol noktaları artırıldı.
Tebriz’de Kitlesel Eylemler
Gösteriler, Azeri nüfusun yoğun olduğu Batı ve Doğu Azerbaycan eyaletlerine de sıçrama sinyali verdi. Türkiye sınırına yakın Tebriz kentinde binlerce kişinin katıldığı kitlesel protestolar düzenlendi. Güvenlik güçlerinin müdahalesine rağmen eylemcilerin dağılmaması üzerine bazı birliklerin geri çekildiği iddia edildi.
Kürt Örgütlerinden Destek ve Uluslararası Çağrı
Ülke genelindeki protestolara Kürt örgütleri de destek verdi. PKK’nın İran kolu olarak bilinen PJAK, yaptığı açıklamada rejime karşı süren protestoları desteklediğini duyurdu. Kürdistan Demokrat Partisi-İran (KDP-İ) ise uluslararası topluma çağrıda bulunarak, İran’daki baskıların kınanmasını ve sorumlu kişi ve kurumlara yönelik yaptırımların genişletilmesini istedi.
Pehlevi’den Mesaj, Rejimden Sert Tepki
İran Şahı’nın oğlu Rıza Pehlevi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada rejimin çöküş sürecine girdiğini öne sürerek halka sokaklara çıkma çağrısı yaptı. Ünlü İranlı oyuncu Hamid Farrokhnejad da Pehlevi’ye destek vererek “ulusal devrim” çağrısında bulundu.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, protestoculara yönelik şiddetin artması halinde askeri müdahale tehdidinde bulunması Tahran’da tepkiyle karşılandı. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, olası bir ABD saldırısına Orta Doğu’daki Amerikan üslerinin hedef alınacağı uyarısında bulundu. Bu açıklamaların ardından bazı kentlerde rejim yanlısı gösteriler düzenlendi.
Öte yandan Tahran yönetimi, özellikle Kürt silahlı grupların olası saldırılarına karşı bölgeye Devrim Muhafızları ve ordu birlikleri sevk etti. Ülkede protesto ve grevlerin önümüzdeki günlerde de artarak sürmesi bekleniyor.
Haber: İbrahim Güneş
Kilis’te Saçaklardan Akan Sular Vatandaşı Zor Durumda Bıraktı
