Açıklamada, veremin önlenebilir ve tedavi edilebilir bir hastalık olmasına rağmen dünya genelinde hâlen önemli bir halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiği vurgulandı.
Her yıl ocak ayının ilk pazar günü ile başlayan haftanın; toplumun doğru bilgilerle bilinçlendirilmesi, erken tanının teşvik edilmesi, damgalanmanın azaltılması ve korunma ile tedavi hizmetlerine erişimin güçlendirilmesi amacıyla değerlendirildiği belirtildi.
Dünyada Azalma Var, Hedeflere Ulaşmak İçin Yetersiz
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, 2024 yılında dünya genelinde yaklaşık 10,7 milyon kişi tüberküloza yakalandı, 1,23 milyon kişi ise hayatını kaybetti. Pandemi sonrası tanı ve tedavi hizmetlerine erişimde toparlanma belirtileri görülse de, tüberkülozu sona erdirmeye yönelik yatırımların hâlen yetersiz olduğu ifade edildi. Özellikle çok ilaca dirençli tüberkülozun, küresel ölçekte ciddi bir tehdit oluşturmaya devam ettiği kaydedildi.
Türkiye’de Erken Tanı ve Temaslı Takibi Öne Çıkıyor
Sağlık Bakanlığı verilerine göre, 2024 yılında Türkiye’de 9.027 tüberküloz vakası bildirildi. Ülke genelinde insidans yaklaşık 100 binde 10,4 olarak kaydedilirken, vakaların büyük bölümünü erkeklerin oluşturduğu belirtildi.
Türkiye’de tüberkülozla mücadelenin temelini; hastaların kayıt altına alınması, etkin ve ücretsiz tedavinin sürdürülmesi, temaslı taramaları ve koruyucu tedavi uygulamaları oluşturuyor. Hastaların, Verem Savaşı Dispanserleri aracılığıyla ücretsiz tanı ve tedavi hizmetlerinden yararlandığı hatırlatıldı.
Tüberkülozdan Korunmak Mümkün
Açıklamada, tüberkülozun hava yoluyla bulaştığı, özellikle kapalı ve havalandırması yetersiz ortamlarda bulaş riskinin arttığı vurgulandı. Korunmada; erken tanı ve tedavinin, temaslıların taranmasının, kapalı alanların iyi havalandırılmasının ve öksürük hijyeninin büyük önem taşıdığı ifade edildi. Ayrıca BCG aşısının, çocukları ağır tüberküloz formlarına karşı korumada etkili olduğu hatırlatıldı.
Belirtiler Göz Ardı Edilmemeli
İki haftadan uzun süren öksürük, balgam ya da kan tükürme, kilo kaybı, gece terlemesi, ateş ve halsizlik gibi belirtilerin varlığında vatandaşların gecikmeden verem savaş dispanserlerine veya göğüs hastalıkları polikliniklerine başvurmaları gerektiği bildirildi.
Tedavide Düzenli Kullanım Hayati
Tüberküloz tedavisinde başarının; doğru ilaç rejimi, düzenli kullanım ve yakın izlemle mümkün olduğu vurgulandı. Tedavinin yarım bırakılmasının hem bulaştırıcılığı artırdığı hem de ilaç direncine yol açtığına dikkat çekildi. Son yıllarda, hem ilaç duyarlı hem de ilaç dirençli tüberküloz için daha kısa ve tamamı ağızdan kullanılan tedavi seçeneklerinin umut verici gelişmeler arasında yer aldığı belirtildi.
Topluma ve Yetkililere Çağrı
Kilis İl Sağlık Müdürlüğü açıklamasında şu çağrılara yer verildi:
• Vatandaşlara: Belirti varsa gecikmeden sağlık kuruluşlarına başvurun; tüberküloz tedavi edilebilir ve önlenebilir bir hastalıktır.
• Sağlık çalışanlarına: Temaslı taraması, koruyucu tedavi ve gözetimli tedavi uygulamalarını güncel rehberlere uygun şekilde sürdürün.
• Karar vericilere: Yeni tanı ve tedavi yöntemlerine, izleme altyapısına kesintisiz erişimi güvence altına alın ve Verem Savaşı Dispanserlerini destekleyin.
Açıklama, “Veremsiz Türkiye” hedefine ulaşmak için tüm kesimlerin iş birliği içinde çalışmasının önemine vurgu yapılarak sona erdi.
