Kilis'te son yıllarda hızla büyüyen döner sektörü, hem istihdama hem de kent ekonomisine önemli katkı sağlıyor.
Kent genelinde faaliyet gösteren yaklaşık 153 dönerci işletmesi, her gün yaklaşık 5 ton tavuk döner ve tavuk çevirme satışı gerçekleştirirken, günlük 25 bin kişi döner tüketiyor. Sektör, yüzlerce kişiye de istihdam sağlayarak önemli bir geçim kaynağı oluşturuyor.
Ancak sektör temsilcileri, kontrolsüz şekilde açılan yeni işletmelerin haksız rekabete yol açtığını ve mesleğin geleceğini tehdit ettiğini belirtiyor.
"Herkes 'Ben de Yaparım' Diyerek Dükkân Açıyor"
Yaklaşık 27 yıldır döner ustalığı yapan Zeki Usta, son dönemde dönerci sayısındaki artışın dikkat çekici boyutlara ulaştığını söyledi.
Birçok kişinin kısa süre başka işletmelerde çalıştıktan sonra kendi iş yerini açtığını ifade eden Zeki Usta, bunun sanıldığı kadar kolay olmadığını dile getirdi.
"İnsanlar bir dükkânda birkaç ay çalışıyor, sonra 'Ben de yaparım, ben de satarım.' diyerek iş yeri açıyor. Şansını denemek isteyen çok. Açan da çok, kapatan da çok, devreden de çok. Kilis'te yaklaşık 150 dönerci var. Ama bu işi herkes yapamaz. Dönercilik ustalık isteyen bir meslek."
"Ustalık Belgesi Olmadan Bu İş Yapılmamalı"
Dönerciliğin sadece et pişirmekten ibaret olmadığını belirten Zeki Usta, bu mesleğin resmi belgelerle yapılması gerektiğini söyledi.
"Ustalık belgesi, iş yeri açma belgesi, vergi kaydı, sigorta... Hepsinin eksiksiz olması gerekiyor. Bu işin eğitimi alınmalı. Dönercilik ciddi bir meslek."
"Kâr Var Ama Satış Yoksa Ayakta Kalamazsınız"
Sektörde kâr marjının satış miktarına bağlı olduğunu belirten Zeki Usta, yoğun çalışan işletmelerin kazanç sağlayabildiğini, müşteri bulamayan işletmelerin ise kısa sürede kapanmak zorunda kaldığını ifade etti.
"İş iyi giderse para kazanılır. Ama satış düşük olursa işletmenin ayakta kalması zor. Bu nedenle birçok kişi kısa sürede dükkânını kapatıyor."
"40 Liraya Döner Satmak Mümkün Değil"
Yaklaşık 18 yıldır döner sektöründe faaliyet gösteren İstanbul Marifet Döner'in işletmecisi fiyat rekabetinin sektörün en büyük sorunlarından biri olduğunu söyledi.
Bir döner işletmesi açmanın maliyetinin bugün 300 bin liradan başlayıp 1,5 milyon liraya kadar ulaştığını belirten Remzi Usta, işi bilmeden yapılan yatırımların hem yatırımcıyı hem de sektörü zarara uğrattığını ifade etti.
"Kilis'te bir dönerin normal satış fiyatı bugün 70-80-90 lira olmalı. Ama bazı işletmeler 40 liraya döner satıyor. Bu fiyatlarla ayakta kalmak mümkün değil. Kira var, personel maaşı var, elektrik, doğalgaz, ekmek ve diğer giderler var. Bu maliyetlerle bu fiyatlara satış yapılması sürdürülebilir değil."
"Denetimler Artırılmalı"
Remzi Usta, ruhsatsız ve yeterli mesleki donanıma sahip olmadan açılan işletmelerin sektörde haksız rekabet oluşturduğunu belirterek yetkililere çağrıda bulundu.
"Bugün birçok kişi mesleği tam öğrenmeden iki-üç ay çalışıp dükkân açıyor. Ruhsatı olmayan, gerekli belgeleri bulunmayan işletmeler de faaliyet gösteriyor. Denetimler artırılmalı. Sadece döner sektöründe değil, tüm sektörlerde daha sık kontrol yapılmalı."
Sektör Ekonomiye Katkı Sağlıyor
Kilis'te her gün yaklaşık 5 ton tavuk döner ve tavuk çevirme tüketilirken, günlük 25 bin kişinin döner yediği belirtiliyor. Yaklaşık 153 dönerci işletmesinin faaliyet gösterdiği kentte sektör, yüzlerce kişiye istihdam sağlayarak şehir ekonomisinin önemli alanlarından biri olmayı sürdürüyor.
Ancak sektör temsilcileri, mesleki yeterlilik belgelerinin zorunlu hale getirilmesi ve denetimlerin artırılmasıyla hem hizmet kalitesinin yükseleceğini hem de haksız rekabetin önüne geçileceğini vurguluyor.
