Hastalığın kesin nedeni tam olarak açıklanamasa da, atakları başlatan bazı ortak tetikleyiciler tıp dünyasında iyi biliniyor.
Bir Numaralı Tetikleyici: Stres
Migreni açık ara en çok tetikleyen faktör stres olarak kabul ediliyor. İş yoğunluğu, maddi kaygılar ve uzun süreli endişe, vücutta salgılanan kimyasallar aracılığıyla migren atağını doğrudan başlatabiliyor. İlginç bir şekilde stresin kendisi kadar, yoğun bir stres döneminin ardından gelen gevşeme anı da atağı tetikleyebiliyor — bu nedenle bazı kişilerde ağrı, gergin bir haftanın ardından hafta sonuna denk gelebiliyor.
Öğün Atlamak ve Susuz Kalmak
Öğün atlamak kan şekerinde düşüşe (hipoglisemi) yol açarak migren atağını tetikleyebiliyor. Bu nedenle uzmanlar migren hastalarına gün içinde düzenli aralıklarla, öğün atlamadan beslenmeyi ve bol su içmeyi öneriyor. Susuzluk da bağımsız bir tetikleyici olarak öne çıkıyor.
Uyku Düzenindeki Değişiklikler
Hem çok az hem de çok fazla uyumak migreni tetikleyebiliyor. Migren hastalarının hafta sonu dahil her gün aynı saatte uyanmaya özen göstermesi öneriliyor; alışılmışın dışında bir-iki saat geç uyanmak bile o günkü atak riskini artırabiliyor.
Belirli Besinler ve Katkı Maddeleri
Alkol (özellikle kırmızı şarap), aşırı kafein, işlenmiş et ürünlerindeki nitrat/nitrit, eskitilmiş peynirler, yapay tatlandırıcılar ve gıdalara aroma katmak için eklenen monosodyum glutamat (MSG) sık bildirilen tetikleyiciler arasında. Ancak bu listedeki her gıda her migren hastasını aynı şekilde etkilemiyor; tetikleyiciler kişiden kişiye, genetik ve bireysel duyarlılığa göre değişiyor.
Hormonal Dalgalanmalar
Kadınlarda adet öncesi dönem, gebelik ve menopoz geçişi sırasında yaşanan östrojen dalgalanmaları migreni tetikleyen önemli bir faktör. Doğum kontrol hapları ve hormon replasman tedavisi gibi hormonal ilaçlar da bazı kadınlarda migreni kötüleştirebiliyor.
Duyusal Uyaranlar
Parlak ya da yanıp sönen ışıklar, güneş ışığı, yüksek ses ve keskin kokular (parfüm, çamaşır suyu, sigara dumanı) migreni hassas kişilerde atağı tetikleyebiliyor. Hava koşullarındaki ani değişimler ve mevsim geçişleri de bilinen çevresel tetikleyiciler arasında.
Tetikleyicinizi Nasıl Bulursunuz?
Migren tetikleyicilerinin büyük kısmı kontrol edilebilir nitelikte; beslenme alışkanlıkları, uyku düzeni ve alkol tüketimi kişinin elinde. Uzmanlar, hangi tetikleyicinin size özel atakları başlattığını belirlemek için düzenli bir "migren günlüğü" tutulmasını öneriyor: bir atak yaşandığında, önceki saatlerde ne yenip içildiği, uyku düzeninin nasıl olduğu ve o gün yaşanan stres düzeyinin not edilmesi, zamanla kişiye özel tetikleyicilerin ortaya çıkmasına yardımcı oluyor.
Şikayetler sıklaşıyor ve yaşam kalitesini ciddi şekilde etkiliyorsa, kişiye özel bir tedavi planı için bir nöroloji uzmanına başvurulması gerekiyor.
