TBMM Genel Kurulunda kabul edilen ve adli süreçteki çocuklara yönelik ceza, infaz, koruma ve yönlendirme tedbirlerinde önemli değişiklikler öngören kanun, Resmi Gazete’de yayımlandı.
Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Türk Ceza Kanunu, Çocuk Koruma Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu ve Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun başta olmak üzere bazı mevzuatlarda değişiklik yapıldı.
Çocukların ceza sorumluluğunda yeni düzenleme
Düzenlemeyle, fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş ancak 15 yaşını doldurmamış çocukların ceza sorumluluğuna ilişkin hükümler yeniden düzenlendi.
15-18 yaş grubundaki çocuklar açısından da ağır suçlarda uygulanacak cezalara ilişkin yeni esaslar getirildi. Belirli ağır suçlarda, somut olayın özellikleri dikkate alınarak yaş indiriminin uygulanmamasına imkan tanındı.
“Suça sürüklenen çocuk” ifadesi değiştirildi
Çocuk Koruma Kanunu'nda yer alan “suça sürüklenen çocuk” ifadesi, “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirildi.
Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durum, gerekli idari tedbirlerin alınabilmesi amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının ilgili il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek.
Çocuklar için yeni yönlendirme tedbirleri
Ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için yeni “yönlendirme tedbirleri” uygulanabilecek.
Bu kapsamda çocuklara;
- Sosyal ve toplumsal hizmetler,
- Dijital risklerden korunma,
- Kitap ve kütüphane faaliyetleri,
- Çevreye saygı ve çevre temizliği,
- Tütün ve nikotin bağımlılığıyla mücadele,
- Alkol, kumar ve uyuşturucuyla mücadele,
- Davranışsal bağımlılıklarla mücadele
alanlarında çeşitli tedbirler uygulanabilecek.
18 yaşından küçüklere bazı bıçakların satışı yasak
Kanunla amaç dışı bıçak taşıma ve satışına ilişkin de yeni hükümler getirildi.
Belirlenen bıçak ve kesici aletlerin 18 yaşından küçük çocuklara satılması, çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması yasaklanacak.
Bu yasağa uymayanlara 5 bin lira, bıçak veya aletlerin sayı ya da niteliğinin vahim olması halinde ise 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Bu düzenleme 1 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek.
Çocuk hükümlüler için yeni infaz sistemi
Çocuk hükümlülerin hapis cezalarının infazında da değişiklik yapıldı.
Buna göre çocukların infazına çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanacak. İyi halli olduğu belirlenen çocuklar daha sonra çocuk eğitimevlerine ayrılabilecek.
Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkum edilen çocukların cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde yerine getirilecek.
Sosyal inceleme zorunlu olacak
Kanunla ayrıca 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yapılması zorunlu hale getirildi.
Çocuklara yönelik koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanması ile kurumlar arasındaki koordinasyon konusunda da yeni hükümler getirildi.
Yeni düzenlemeyle çocukların adli süreçlerdeki durumlarının yeniden ele alınması, çocukların korunması ve topluma yeniden kazandırılmasına yönelik mekanizmaların güçlendirilmesi amaçlanıyor.
