Tarihin farklı dönemlerinde 23 Ağustos günü Türkiye’de ve dünyada önemli siyasi, askerî ve toplumsal gelişmeler meydana geldi. İşte 23 Ağustos’ta tarihe geçen olaylar…
634 – Hazreti Ebubekir (Radiyallahu Anh) vefat etti
Dört halifenin ilki olan Hazreti Ebubekir (Radiyallahu Anh) vefat etti. Hazreti Muhammed’in (Sallallahu Aleyhi ve Sellem) İslam’ı tebliğ etmeye başlamasının ardından ilk iman edenlerden biri olan Hazreti Ebubekir, İslam’dan önce de dürüstlüğü ve saygın kişiliğiyle tanınıyordu.
Putlara tapmadığı ve evinde put bulundurmadığı aktarılan Hazreti Ebubekir, Peygamber Efendimizin en yakın arkadaşlarından biri oldu. Hicret yolculuğunda da Hazreti Muhammed’e eşlik etti. Servetinin büyük bölümünü İslam’ın yayılması ve Müslümanların ihtiyaçları için harcarken kendisi sade bir hayat yaşadı.
1305 – William Wallace idam edildi
İskoçya’nın bağımsızlığı için İngiltere’ye karşı mücadele eden William Wallace, Londra’da ağır işkencelerin ardından idam edildi. Wallace’ın hayatı daha sonra “Cesur Yürek” filmine konu oldu.
1514 – Osmanlı ordusu Çaldıran Savaşı’nı kazandı
Yavuz Sultan Selim komutasındaki Osmanlı ordusu, Çaldıran’da Şah İsmail yönetimindeki Safevi ordusunu mağlup etti. Savaşın ardından ilerleyişini sürdüren Osmanlı ordusu, 6 Eylül 1514’te Safevilerin başkenti Tebriz’e girdi.
Yavuz Sultan Selim kışı bölgede geçirmek istese de uzun sefer nedeniyle Osmanlı askerleri arasında huzursuzluk yaşanması üzerine ordu İstanbul’a doğru çekildi. Çaldıran Savaşı’nın ardından Osmanlı Devleti’nin Doğu ve Güneydoğu Anadolu’daki siyasi etkisi güçlendi. Dulkadiroğulları ile bölgedeki bazı Kürt beyleri Osmanlı hâkimiyetini kabul etti.
1799 – Napolyon Mısır’dan ayrıldı
Napolyon Bonapart, Fransa’daki siyasi gelişmelere müdahale etmek ve yönetimi ele geçirmek amacıyla Mısır’dan ayrılarak ülkesine doğru yola çıktı.
1839 – Hong Kong İngilizlerin kontrolüne geçti
Çin ile İngiltere arasında yaşanan Birinci Afyon Savaşı sırasında Hong Kong, İngiliz kuvvetlerinin kontrolüne girdi.
1866 – Avusturya-Prusya Savaşı sona erdi
Avusturya ile Prusya arasında yaşanan savaş, Prag Antlaşması’nın imzalanmasıyla sona erdi. Savaşın ardından Prusya’nın Alman devletleri üzerindeki siyasi ve askerî etkisi arttı.
1914 – Japonya Almanya’ya savaş ilan etti
Japonya, Birinci Dünya Savaşı sırasında Almanya’ya savaş ilan ederek İtilaf Devletleri safında savaşa katıldı.
1921 – Sakarya Meydan Muharebesi başladı
Türk Kurtuluş Savaşı’nın en önemli dönüm noktalarından biri olan Sakarya Meydan Muharebesi, 23 Ağustos 1921’de başladı. Başkomutan Mustafa Kemal Paşa yönetimindeki Türk ordusunun mücadelesi 22 gün ve 22 gece sürdü.
Mustafa Kemal Paşa’nın “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır” emrini verdiği muharebe, 13 Eylül’de Yunan kuvvetlerinin Sakarya Nehri’nin batısına çekilmesiyle Türk ordusunun zaferiyle sonuçlandı. Atatürk Araştırma Merkezi
1923 – Lozan Barış Antlaşması TBMM’de onaylandı
24 Temmuz 1923’te imzalanan Lozan Barış Antlaşması, 23 Ağustos 1923’te Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylandı. Antlaşmayla yeni Türk devletinin bağımsızlığı ve egemenliği uluslararası alanda tanındı.
Lozan’ın Boğazlar, Musul, Hatay, Osmanlı borçları ve adalar gibi konulardaki hükümleri ise imzalandığı tarihten itibaren çeşitli siyasi ve tarihî tartışmalara konu oldu. TBMM Kurtuluş Savaşı Müzesi
1925 – Şapka ve Kıyafet İnkılabı’nın ilk adımı atıldı
Mustafa Kemal Atatürk, 23 Ağustos 1925’te başlayan Kastamonu gezisi sırasında halka şapkayı tanıttı. Kastamonu ve İnebolu ziyaretleri, Şapka ve Kıyafet İnkılabı’nın başlangıcı olarak kabul edildi.
Kıyafet düzenlemeleri toplumun bir kesiminde tepkiyle karşılandı. Şapka Kanunu’na karşı gerçekleştirilen protestoların ardından birçok kişi İstiklal Mahkemelerinde yargılandı ve bazı sanıklar hakkında idam cezaları verildi. Kastamonu İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
1927 – Sacco ve Vanzetti idam edildi
İtalyan göçmenler Nicola Sacco ile Bartolomeo Vanzetti, Amerika Birleşik Devletleri’nde cinayet ve soygun suçlamalarıyla idam edildi. Yargılama sürecindeki deliller ve sanıkların siyasi görüşleri nedeniyle karar uzun yıllar tartışıldı.
1939 – Molotov-Ribbentrop Paktı imzalandı
Nazi Almanyası ile Sovyetler Birliği arasında saldırmazlık anlaşması imzalandı. Anlaşmanın gizli protokollerinde Doğu Avrupa’nın iki devletin nüfuz alanlarına ayrılması öngörülüyordu.
1944 – Son Osmanlı Halifesi Abdülmecid Efendi vefat etti
Son Osmanlı Halifesi Abdülmecid Efendi, Paris’te geçirdiği kalp krizi sonucu hayatını kaybetti. Arapça, Farsça ve Fransızcanın da aralarında bulunduğu çeşitli dilleri bilen Abdülmecid Efendi, resim ve müzikle de ilgileniyordu.
Saltanatın kaldırılması ve Sultan Vahdettin’in Türkiye’den ayrılmasının ardından 18 Kasım 1922’de TBMM tarafından halife seçildi. Hilafetin 3 Mart 1924’te kaldırılması ve Osmanlı Hanedanı üyelerinin yurt dışına çıkarılması üzerine Türkiye’den ayrıldı. Bir süre İsviçre’de kaldıktan sonra Fransa’ya yerleşti.
1992 – Molla Ali Elbahadır öldürüldü
Eğil’de imamlık yapan Molla Ali Elbahadır’ın, Bingöl’e taziye ziyaretine giderken yolu PKK mensupları tarafından kesildi. Kaçırılan Elbahadır, işkence gördükten sonra öldürüldü.
2000 – Hendek-Akyazı depremi meydana geldi
Merkez üssü Sakarya’nın Hendek ve Akyazı ilçeleri arasındaki bölge olan 5,8 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Çevre illerde de hissedilen sarsıntı büyük paniğe neden oldu.
Deprem sırasında binalardan atlayan ve panik yaşayan yaklaşık 60 kişi yaralanarak hastanelere kaldırıldı. Deprem, uzmanlar tarafından 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi’nin artçı sarsıntılarından biri olarak değerlendirildi. Jeoloji Mühendisleri Odası
2011 – Libya’da Kaddafi rejimi sona erdi
Libya’daki iç savaş sırasında muhalif güçler, başkent Trablus’ta Muammer Kaddafi’nin Babülaziziye yerleşkesini ele geçirdi. Bu gelişme, yaklaşık 42 yıl süren Kaddafi yönetiminin fiilen sona ermesi olarak değerlendirildi.
2014 – Orta Afrika Cumhuriyeti’nde Müslümanlara saldırı
Orta Afrika Cumhuriyeti’nde devam eden çatışmalar sırasında Müslümanların yaşadığı bölgelere yönelik saldırılarda onlarca kişi hayatını kaybetti, 29 kişi yaralandı. Ülkede Müslümanlara yönelik şiddet olayları nedeniyle yüz binlerce insan yaşadığı yerleri terk etmek zorunda kaldı.
2016 – Mescid-i Aksa’ya yönelik ihlaller açıklandı
Uluslararası Aksa Vakfı, yayımladığı raporda 2015 yılı boyunca Mescid-i Aksa’ya yönelik 10 binin üzerinde ihlal ve saldırı kaydedildiğini açıkladı. Raporda baskınlar, giriş engellemeleri, gözaltılar ve ibadet kısıtlamaları da ihlaller arasında gösterildi.
2023 – Hindistan Ay’ın güney kutbuna ulaştı
Hindistan’ın Chandrayaan-3 uzay aracına bağlı Vikram iniş modülü Ay yüzeyine başarıyla indi. Hindistan, Ay’a yumuşak iniş gerçekleştiren dördüncü, Ay’ın güney kutbu yakınlarına araç indiren ilk ülke oldu.
23 Ağustos’ta doğanlar
1912’de Amerikalı oyuncu ve dansçı Gene Kelly, 1946’da The Who grubunun bateristi Keith Moon, 1978’de dünyaca ünlü basketbolcu Kobe Bryant ve 1988’de basketbolcu Jeremy Lin dünyaya geldi.
23 Ağustos’ta hayatını kaybedenler
634’te Hazreti Ebubekir (Radiyallahu Anh), 1305’te İskoç bağımsızlık mücadelesinin sembol isimlerinden William Wallace, 1944’te son Osmanlı Halifesi Abdülmecid Efendi ve 2023’te Wagner Grubu lideri Yevgeni Prigojin hayatını kaybetti.
Haber Merkezi
