24 Ağustos’ta Mercidabık Zaferi’nden İstanbul’un tahliyesine, Bursa yangınından Sovyetler Birliği’nin çözülüşüne önemli olaylar yaşandı.
Tarihte 24 Ağustos günü, Türkiye’de ve dünyada siyasi, askerî, bilimsel ve toplumsal gelişmelere sahne oldu. Günün Kilis açısından en önemli olayı ise 1516 yılında Kilis yakınlarındaki Dabık Ovası’nda kazanılan Mercidabık Zaferi oldu.
79 – Vezüv Yanardağı patladı
Geleneksel tarihlemeye göre Vezüv Yanardağı büyük bir patlamayla faaliyete geçti. Pompeii, Herculaneum ve Stabiae kentleri volkanik kül ve taşların altında kaldı. Son dönemlerdeki bazı arkeolojik bulgular ise patlamanın sonbaharda gerçekleşmiş olabileceğini gösteriyor.
410 – Vizigotlar Roma’yı yağmaladı
Alarik komutasındaki Vizigotlar Roma’ya girerek şehri yağmalamaya başladı. Bu gelişme, Batı Roma İmparatorluğu’nun güç kaybettiğini ortaya koyan önemli olaylardan biri olarak tarihe geçti.
1516 – Mercidabık Zaferi kazanıldı
Yavuz Sultan Selim komutasındaki Osmanlı ordusu ile Kansu Gavri yönetimindeki Memlük ordusu, Kilis kırsalındaki Dabık Ovası’nda karşı karşıya geldi.
Osmanlı ordusunun kazandığı Mercidabık Savaşı’nın ardından Kilis ve çevresi Osmanlı topraklarına katıldı. Zafer, Osmanlı Devleti’nin Suriye, Filistin ve Mısır yönünde ilerlemesinin önünü açtı.
Bölgenin siyasi ve idari geleceğini değiştiren Mercidabık Zaferi, Kilis tarihinin en önemli dönüm noktalarından biri oldu. Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü
1572 – Saint Barthélemy Katliamı başladı
Fransa’da Katolikler ile Protestan Huguenotlar arasındaki gerilim büyük bir katliama dönüştü. Paris’te başlayan saldırılar kısa sürede ülkenin farklı şehirlerine yayıldı ve binlerce Protestan hayatını kaybetti.
1814 – İngiliz birlikleri Beyaz Saray’ı yaktı
1812 Savaşı sırasında Washington’a giren İngiliz kuvvetleri, ABD Kongre Binası ve Beyaz Saray’ın da aralarında bulunduğu çok sayıda kamu binasını ateşe verdi.
1891 – Edison hareketli görüntü kamerası için patent başvurusu yaptı
Thomas Alva Edison, hareketli görüntüleri kaydetmek amacıyla geliştirilen Kinetograf kamera ve bu görüntüleri izlemeye yarayan Kinetoskop için patent başvurusunda bulundu.
24 Ağustos 1891’de yapılan başvuru, sinema teknolojisinin gelişmesindeki önemli aşamalardan biri olarak tarihe geçti. ABD Kongre Kütüphanesi
1923 – İstanbul’un boşaltılma süreci başladı
Lozan Barış Antlaşması’nın TBMM tarafından onaylanmasının ardından İtilaf Devletleri askerlerinin İstanbul’dan çekilmesi için harekete geçildi.
İlk birliklerin ayrılmasıyla başlayan tahliye süreci ekim ayında tamamlandı. Türk ordusu, 6 Ekim 1923’te İstanbul’a girdi.
1925 – Atatürk Kastamonu’da şapka giydi
Mustafa Kemal Atatürk, Kastamonu gezisi sırasında şapka giyerek halka hitap etti. Bu gezi, Türkiye’de kıyafet alanında gerçekleştirilen değişimin önemli aşamalarından biri oldu.
1929 – Türkiye ile İran arasında Dostluk Antlaşması imzalandı
Türkiye ve İran, iki ülke arasındaki siyasi ilişkileri geliştirmek ve karşılıklı dostluğu güçlendirmek amacıyla Dostluk Antlaşması imzaladı.
1932 – Amelia Earhart bir ilke imza attı
Amerikalı havacı Amelia Earhart, Los Angeles’tan Newark’a yaptığı uçuşla ABD’yi tek başına ve durmaksızın geçen ilk kadın pilot oldu.
1936 – Üçüncü Türk Dil Kurultayı toplandı
Üçüncü Türk Dil Kurultayı, İstanbul’daki Dolmabahçe Sarayı’nda çalışmalarına başladı. Kurultayda Türk diliyle ilgili çalışmalar ve izlenecek dil politikaları ele alındı.
1949 – NATO Antlaşması yürürlüğe girdi
Kuzey Atlantik Antlaşması, gerekli onay süreçlerinin tamamlanmasının ardından 24 Ağustos 1949’da yürürlüğe girdi. Böylece Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü resmen faaliyete geçti.
1958 – Bursa Kapalıçarşı’da büyük yangın çıktı
Bursa’daki Sahaflar Çarşısı’nda başlayan yangın, kısa sürede Kapalıçarşı ve çevresine yayıldı. Yangında binden fazla iş yeri kullanılamaz hâle gelirken tarihî çarşı bölgesinde büyük hasar oluştu.
Kaynaklarda zarar gören iş yeri sayısına ilişkin farklı rakamlar yer alan yangın, Bursa tarihinin en büyük felaketlerinden biri olarak kayıtlara geçti. Uludağ Üniversitesi Arşivi
1969 – Metin Oktay futbolu bıraktı
Türk futbolunun unutulmaz isimlerinden Metin Oktay, Galatasaray ile Fenerbahçe arasında oynanan jübile karşılaşmasıyla aktif futbolculuk kariyerini tamamladı. Karşılaşma 1-1 beraberlikle sona erdi.
1991 – Sovyetler Birliği’nin dağılma süreci hızlandı
Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Mihail Gorbaçov, Komünist Parti genel sekreterliği görevinden istifa etti ve partinin merkez komitesine kendisini feshetme çağrısı yaptı.
Aynı gün Ukrayna Parlamentosu, Sovyetler Birliği’nden ayrılma kararı alarak ülkenin bağımsızlığını ilan etti. Estonya 20 Ağustos’ta, Letonya ise 21 Ağustos’ta bağımsızlığını ilan etmişti.
Baltık ülkeleri ile Ukrayna’nın art arda aldığı bağımsızlık kararları, Sovyetler Birliği’nin çözülme ve dağılma sürecini hızlandırdı.
1993 – Keşmir’de kanlı çatışmalar yaşandı
Hindistan’ın kontrolündeki Keşmir’de yaşanan çatışmalarda onlarca Müslümanın hayatını kaybettiği bildirildi.
Yıllardır çözüme kavuşturulamayan Keşmir sorunu; egemenlik tartışmaları, silahlı çatışmalar ve insan hakları ihlali iddiaları nedeniyle İslam dünyasının kanayan yaralarından biri olmayı sürdürdü.
2006 – Plüton gezegen statüsünden çıkarıldı
Uluslararası Astronomi Birliği, aldığı kararla Plüton’u gezegen sınıfından çıkararak “cüce gezegen” olarak tanımladı. Bu kararla Güneş Sistemi’ndeki gezegen sayısı sekize düştü.
2014 – Çin sekiz Uygur’u idam etti
Çin yönetimi, Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki çeşitli saldırılarla bağlantılı olmak ve “terör suçları” işlemekle suçlanan sekiz Uygur’un idam edildiğini açıkladı.
Çin devlet medyası tarafından duyurulan infazlar, yargılamaların şeffaflığı ve bölgede uygulanan güvenlik politikaları konusunda tartışmalara yol açtı. Uluslararası insan hakları kuruluşları, Çin yönetiminin Uygurlara yönelik baskılarını ve dinî özgürlükleri sınırlandıran uygulamalarını eleştirdi. Reuters
