İsyanın Arka Planı: Savaş Komünizmi ve Açlık
Rus İç Savaşı tüm şiddetiyle devam ederken, Bolşevik hükümetinin uyguladığı "Savaş Komünizmi" politikaları kırsal kesimde büyük bir yıkıma yol açmıştı. Köylülerin ürettiği tahıla Kızıl Ordu ve şehirleri beslemek amacıyla zorla el konulması (prodrazvyorstka sistemi), halkı açlığa mahkum etmişti. 1920 yılında bölgede yaşanan şiddetli kuraklık da bu duruma eklenince, köylülerin dayanacak gücü kalmadı ve geniş çaplı bir halk direnişinin fitili ateşlendi.
Antonov'un Liderliği ve "Yeşil Ordu"
19 Ağustos 1920'de patlak veren ayaklanma, kısa sürede organize bir isyana dönüştü. Sosyalist Devrimci Parti (SR) üyesi Aleksandr Antonov'un liderliğini üstlendiği direnişçiler, kendi silahlı güçlerini oluşturarak "Mavi Ordu" veya daha yaygın bilinen adıyla "Yeşil Ordu" olarak Bolşeviklere karşı gerilla savaşı başlattı.
İsyancılar kısa sürede on binlerce kişilik bir kuvvet oluşturarak:
-
Bolşevik tahıl toplama ekiplerini bölgeden çıkardı.
-
Yerel sovyet yönetimlerini devirip kendi meclislerini kurdu.
-
Demiryolu hatlarını ve Kızıl Ordu'nun ikmal yollarını kesti.
Kanlı Şekilde Bastırılması ve Tarihi Sonuçları
İsyanın boyutlarından endişe eden Lenin ve Bolşevik yönetimi, ayaklanmayı bastırmak için ünlü komutan Mihail Tuhaçevski liderliğinde yaklaşık 100 bin kişilik bir orduyu bölgeye sevk etti. 1921 yılına kadar süren çatışmalar, modern tarihin en acımasız müdahalelerinden birine sahne oldu. İsyancıları ormanlardan çıkarmak için zehirli gaz kullanılması ve köylüler için toplama kampları kurulması direnişi kırarak ayaklanmayı sonlandırdı.
Binlerce insanın hayatını kaybettiği Tambov İsyanı askeri olarak yenilgiyle sonuçlansa da, siyasi olarak Bolşeviklere geri adım attırdı. Bu büyük köylü direnişi, Kronstadt Ayaklanması ile birlikte Lenin'i "Savaş Komünizmi" politikasından vazgeçerek serbest ticarete daha fazla izin veren Yeni Ekonomi Politikası'na (NEP) geçmeye mecbur bırakmıştır.
