Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), toplumun sağlık röntgenini çeken çarpıcı bir çalışmaya imza atarak "2025 Türkiye Sağlık Araştırması" sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Ortaya çıkan resmi veriler; obezite oranlarındaki artıştan hareketsiz yaşama, kronik hastalıklardan tütün-alkol tüketimine kadar Türkiye'nin sağlık alışkanlıklarında ciddi bir kırmızı alarm verdiğini gösteriyor.
Her 5 Kişiden Biri Obez! Kimler İlk Sırada?
Boy ve kilo değerleri üzerinden hesaplanan vücut kitle indeksi sonuçları, kilo probleminin Türkiye'de çığ gibi büyüdüğünü net bir şekilde kanıtladı:
-
Obezite Tırmanışta: 15 yaş ve üstü obez bireylerin oranı 2022 yılında %20,2 seviyesindeyken, 2025 yılı itibarıyla %21,8’e yükseldi.
-
Kadınlarda Durum: Kadın nüfusun %24,8’inin obez, %32,2'sinin ise obez öncesi (aşırı kilolu) kategorisinde olduğu tespit edildi.
-
Erkeklerde Durum: Erkeklerde obezite oranı %18,7 olarak kayıtlara geçerken, %43,1'inin obez öncesi dönemde olduğu belirlendi.
Toplumun Kaçı Egzersiz Yapmıyor?
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), yetişkin bir bireyin sağlıklı kalabilmesi için haftada en az 150 dakika orta şiddette aerobik fiziksel aktivite yapmasını öneriyor. Ancak Türkiye bu tavsiyenin çok uzağında kaldı:
-
Ülke genelinde spor ve fiziksel aktiviteyle hiçbir bağı olmayanların (hareketsizlerin) toplam oranı %86,6 gibi çok yüksek bir seviyede gerçekleşti.
-
Haftada önerilen 150 ila 300 dakika arası egzersiz süresini yakalayabilenlerin oranı erkeklerde sadece %4,1, kadınlarda ise %2,7'de kaldı.
-
Bu hareketsiz yaşamın bir sonucu olarak; merdiven inip çıkmada zorluk yaşayanların oranı kadınlarda %8,3, erkeklerde ise %3,7 ile fiziksel işlev bozukluklarının başında yer aldı.
Son 12 aylık dönem baz alındığında, 15 yaş ve üzeri bireylerde en çok görülen kronik rahatsızlıklar listesinin zirvesinde yine iskelet sistemi yer aldı:
-
Bel Bölgesi Problemleri: %24,3 (Zirvedeki yerini korudu)
-
Hipertansiyon (Yüksek Tansiyon): %16,9
-
Boyun Bölgesi Problemleri: %16,7
-
Şeker Hastalığı (Diyabet): %11,9
-
Yüksek Kan Lipidleri (Kolesterol): %10,1
Tütün ve Alkol Tüketim Oranları Yükseldi
Sağlığa zararları bilinen tütün ve alkol kullanım oranlarında gerileme beklenirken, tam tersi yönlü bir artış grafiği çizildi. Her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üzeri bireylerin oranı %28,3'ten %30,1'e çıktı. Bu oran erkeklerde %42,9, kadınlarda %17,5 oldu. Sigara kullanmayan veya bırakanların oranı ise %68'den %66,8'e geriledi. Benzer şekilde alkol kullananların oranı da ufak bir artışla %12,6 seviyesine ulaştı.
Araştırma, çocukların sağlık durumunu da mercek altına aldı. Son 6 ay içinde hem 0-6 yaş hem de 7-14 yaş grubundaki çocuklarda en çok görülen hastalık üst solunum yolu enfeksiyonu oldu. Küçük yaş grubunda bunu %24 ile ishal takip ederken, okul çağı grubunda (7-14 yaş) ise ishalin ardından %8,2 ile ağız ve diş sağlığı sorunları en yaygın şikayetler arasında listelendi.
Raporun en pozitif ve sevindirici gelişmesi ise kadınların kanser tarama testlerine gösterdiği ilginin artması oldu:
-
Mamografi: 40 yaş ve üzeri kadınlarda son bir yılda mamografi çektirenlerin oranı %10,8'den %16,7'ye yükseldi (Hiç çektirmeyenlerin oranı %42,4).
-
Smear Testi: 15 yaş ve üzeri kadınlarda smear testi yaptıranların oranı %7,2'den %11,8'e ulaştı (Hiç yaptırmayanların oranı %59).
