Yaz aylarında mevsim normallerinin üzerine çıkan kavurucu sıcaklar ve yüksek nem oranları, insan sağlığını ciddi şekilde tehdit ediyor. Özellikle Kilis gibi güney illerimizde termometrelerin rekor seviyelere ulaştığı bu günlerde uzmanlar, kalp-damar hastalıkları ve güneş çarpması risklerine karşı vatandaşları uyarıyor.
Aşırı Sıcakların Kalp ve Tansiyon Üzerindeki Etkileri
Yüksek sıcaklık ve nem, vücudun ısı dengesini koruma çabasını artırır. Vücut serinlemek için deri yüzeyindeki kan damarlarını genişletir ve terleme mekanizmasını devreye sokar. Ancak bu durum, kalp damar sistemi üzerinde büyük bir yük oluşturur.
-
Kalbin İş Yükü Artıyor: Damarların genişlemesiyle birlikte kalbin dokulara yeterli kanı ulaştırabilmek için daha hızlı ve güçlü pompalaması gerekir. Bu ekstra efor, sağlıklı bireylerde tolere edilebilirken, kalp yetmezliği veya koroner damar hastalığı olan kişilerde kalp krizi riskini tetikleyebilir.
-
Tansiyon Dalgalanmaları: Terleme ile yaşanan ani su ve tuz kaybı, tansiyonda tehlikeli düşüşlere neden olabilir. Öte yandan, vücudun sıcaklık stresiyle başa çıkmak için salgıladığı hormonlar, bazı hastalarda kan basıncının aniden fırlamasına yol açabilir.
-
Risk Grupları ve Alınması Gereken Önlemler: Tansiyon ve kalp hastaları, yaşlılar ve çocuklar sıcaklardan en çok etkilenen gruptur. Bu kişilerin güneş ışınlarının en dik geldiği 10.00 ile 16.00 saatleri arasında kesinlikle dışarı çıkmaması, çıkmak zorundalarsa açık renkli, pamuklu ve bol giysiler tercih etmeleri hayati önem taşır. Ayrıca, kullanılan tansiyon ve idrar söktürücü ilaçların dozlarının yaz aylarına göre doktor kontrolünde yeniden düzenlenmesi gerekebilir.
Güneş Çarpması ve Sıvı Kaybı (Dehidrasyon) Alarmı
Sıcak havaların getirdiği bir diğer sinsi tehlike ise dehidrasyon, yani vücudun aşırı sıvı kaybetmesidir. Terleme ile sadece su değil, sodyum ve potasyum gibi hayati mineraller (elektrolitler) de kaybedilir.
Dehidrasyon ve Güneş Çarpmasının Belirtileri: Vücut ısısının 40 derece ve üzerine çıkmasıyla beyin ve diğer organların hasar görme riski başlar.
-
Aşırı susuzluk hissi, ağız kuruluğu.
-
Şiddetli baş ağrısı, baş dönmesi ve göz kararması.
-
Mide bulantısı, kusma ve bilinç bulanıklığı.
-
Cildin aşırı sıcak, kuru ve kızarık olması (terlemenin durması en tehlikeli aşamadır).
Acil Müdahale ve Korunma Yöntemleri: Bir kişide güneş çarpması belirtileri görülüyorsa, derhal serin ve gölgelik bir alana alınmalı, üzerindeki sıkı giysiler gevşetilmelidir. Vücut ısısını düşürmek için koltuk altı, boyun ve kasık bölgelerine soğuk kompres uygulanmalı ve acilen tıbbi yardım (112) istenmelidir. Bilinci kapalı kişiye kesinlikle su içirilmeye çalışılmamalıdır.
Korunmak için en temel kural, susamayı beklemeden su içmektir. Yetişkin bir bireyin yaz aylarında günde en az 2.5 - 3 litre su tüketmesi gerekmektedir. Çay, kahve ve asitli içecekler idrar söktürücü özellik taşıdıkları için suyun yerini tutmaz, aksine vücuttan daha fazla sıvı atılmasına neden olur. Bu nedenle ana sıvı kaynağı her zaman saf su ve mineral dengesini korumak için doğal maden suyu olmalıdır.
