Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan edinilen bilgilere göre Vergi Denetim Kurulu (VDK), 2025 yılında denetim faaliyetlerini hız kesmeden sürdürdü. Başkanlık, kayıt dışılıkla mücadelede tarihinin en yüksek istatistiklerine ulaştı.
VDK, inceleme, izaha davet, gözetim ve teftiş gibi denetim araçlarını birbirini tamamlayacak şekilde kurguladı. Bu yöntemle 2025’te 748 milyar liralık matrah farkı ve 294 milyar liralık vergi ve ceza tutarı tespit edildi.
Toplam mükellef sayısının ne kadarının denetlendiğini gösteren denetim oranı 2024’te yüzde 2,91 iken, 2025’te yüzde 6,72’ye yükseldi.
Büyük mükelleflere öncelik
Vergi incelemelerinde, yaklaşık 469 milyar lira matrah farkı üzerinden 101,6 milyar lira vergi tarhiyatı ve 172,6 milyar lira ceza rakamına ulaşıldı.
Matrah farkının yüzde 90’ı, büyük ve orta ölçekli mükellefler nezdinde yapılan incelemelerden geldi. Bu kapsamda tespit edilen matrah farkının 325,3 milyar lirası, sahte belge fiilleri dışındaki ve tahsil kabiliyeti yüksek genel inceleme konularından kaynaklandı.
İncelenen her 4 mükelleften 3’ü, geriye dönük 5 yıl içinde ilk kez incelendi. Bu yöntemle daha önce incelenmemiş mükelleflere odaklanılarak denetim yükünün işletmeler arasında daha adil dağıtılması hedeflendi.
İzaha davette de rekor
VDK’nin 2025’te izaha davet ettiği mükellef sayısı, bir önceki yıla göre üç katına çıkarak 51 bin 356 oldu. 2024 yılında izaha davet edilen mükellef sayısı 16 bin 495 olarak açıklanmıştı.
İzaha davet yoluyla artırılan matrah farkı 86,8 milyar liranın, tahakkuk eden vergi ise 6,3 milyar liranın üzerine çıktı. Bu sonuçlar, izaha davet uygulamasında kaydedilen en yüksek seviyeler olarak kayda geçti.
VDK, 2025’te yeni bir denetim türü olarak gözetim ve uyum programlarını da devreye aldı. Programlar kapsamında 135 bin mükellefe ulaşıldı. Vergi müfettişlerinin yönlendirmesi ve mükelleflerin gönüllü uyumu sonucunda vergi matrahında 136,8 milyar lira artış sağlandı.
Teftiş ve fiili envanter çalışmaları sürdü
Vergi dairesi müdürlükleriyle yürütülen teftiş çalışmaları kapsamında 2025’te 31 bin 309 mükellefin düzeltme beyannamesi vermesi sağlandı. Bu çalışmayla yaklaşık 55 milyar lira matrah farkı ve 8,5 milyar lira vergi tarhiyatına ulaşıldı.
Aynı dönemde vergi müfettişleri 1415 adreste fiili envanter sayımı yaptı.
Şimşek: “Bu çizgi korunacak”
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, VDK’nin 2025’te farklı denetim türlerinde en yüksek matrah, vergi ve ceza rakamlarına ulaşarak rekor kırdığını belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Önümüzdeki dönemde de bu çizgi korunacak. Teknoloji, nitelikli insan kaynağı ve risk temelli analizlerle vergiye gönüllü uyumu artıracak, böylece kamu maliyesini güçlendiren bir yaklaşımı sürdüreceğiz. Kayıt dışılıkla mücadelede kararlı duruşumuzu sürdürürken, mükelleflerin gönüllü uyumunu artıran, rehberlik ve önleyici mekanizmaları öne çıkaran bir strateji izliyoruz. Vergi müfettişlerimizi yürüttükleri bu özverili çalışmalardan dolayı tebrik ediyorum.”
