Ekrem İmamoğlu’nun üniversite diplomasının iptaline karşı açtığı davanın reddine ilişkin 14 sayfalık gerekçeli karar ortaya çıktı. Mahkeme, yatay geçiş sürecinde çok sayıda açık ve ağır hukuk ihlali bulunduğuna hükmetti.
Ekrem İmamoğlu’nun İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi diploması, geçiş yaptığı üniversitenin ilgili dönemde Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından tanınmadığının tespit edilmesi üzerine iptal edilmişti. YÖK tarafından hazırlanan rapor doğrultusunda İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu’nun aldığı iptal kararına karşı İmamoğlu’nun açtığı dava, İstanbul 5. İdare Mahkemesi tarafından reddedildi.
Mahkemenin, yatay geçiş sürecinde sistematik usulsüzlükler ve ağır mevzuat ihlalleri bulunduğunu belirttiği 14 sayfalık gerekçeli kararı kamuoyuna yansıdı.
Tanınmayan Üniversiteden Yatay Geçiş
Mahkeme kararında, İmamoğlu’nun yatay geçiş yaptığı Girne Amerikan Üniversitesi’nin (GAÜ) 1990 yılında YÖK tarafından tanınmadığı tespitine yer verildi. Dosyadaki resmi yazışmalara göre, söz konusu dönemde KKTC’de yalnızca Doğu Akdeniz Üniversitesi’nin tanındığı, GAÜ’nün tanınırlığının ise 1993 yılında kabul edildiği belirtildi.
1991–1992 yıllarında YÖK tarafından verilen yazılı yanıtlarda, GAÜ diplomalarının denkliğinin kabul edilmediğinin açıkça bildirildiği vurgulandı. Mahkeme, tanınırlığın yatay geçişte aranan eşdeğerlik şartının ayrılmaz parçası olduğunu belirterek, tanınmayan bir üniversiteden yapılan geçişin hukuken mümkün olmadığına hükmetti.
Kontenjanlar Usulsüz Şekilde Değiştirildi
Kararda, yatay geçiş sürecindeki kontenjan değişikliklerinin sehven değil, bilinçli ve planlı şekilde yapıldığı tespit edildi. Buna göre, Fakülte Yönetim Kurulu’nun 27 Haziran 1990 tarihli kararıyla ilan edilen kontenjanlar, yeni bir ilan yapılmaksızın 12 Eylül 1990 tarihli kararla değiştirildi.
İngilizce İşletme bölümünde 3. ve 4. sınıflara ayrılan kontenjanların sıfırlanarak tamamının 2. sınıfa aktarıldığı, toplam kontenjanın ise hangi makam tarafından artırıldığı belirlenemeksizin 55’ten 80’e çıkarıldığı kaydedildi. Mahkeme, ilan edilen kontenjanlara bağlı kalmanın hukuki zorunluluk olduğuna dikkat çekti.
3 Kişilik Kontenjana 48 Öğrenci Alındı
Yürürlükteki mevzuata göre, yurt dışı üniversitelerinden yapılacak yatay geçişlerde, ayrılan kontenjanın en fazla üçte birinin bu öğrenciler için kullanılabileceği belirtildi. Buna karşın somut olayda, İngilizce İşletme 2. sınıf için 3 kişilik yurt dışı kontenjanı bulunması gerekirken 48 öğrencinin kabul edildiği tespit edildi.
Mahkeme, bu durumu “açık, bariz ve ölçüsüz mevzuat ihlali” olarak nitelendirdi.
Başarı Sıralaması Yapılmadı
Mahkeme, yatay geçişlerde zorunlu olan başarı sıralamasının hiç yapılmadığını da karara bağladı. İdarenin sunduğu verilere göre, İmamoğlu’nun not ortalamasının 2,50, aynı dönemde geçiş yapan bazı öğrencilerin not ortalamalarının ise 2,75 ile 3,54 arasında olduğu belirtildi.
Mahkeme, başarı sıralaması yapılsaydı dahi İmamoğlu’nun kontenjan dışında kalacağını ifade etti.
Kütük Defterine Gerçeğe Aykırı Kayıt
İstanbul Üniversitesi bünyesinde oluşturulan İnceleme Komisyonu raporuna da yer verilen kararda, öğrenci kütük defterlerine ilişkin dikkat çekici bir tespit yer aldı. GAÜ tanınmadığı için İmamoğlu ve diğer 8 öğrencinin, gerçekte gelmedikleri halde “Doğu Akdeniz Üniversitesi’nden geçiş yapmış gibi” kayıt altına alındığı belirlendi.
Mahkeme, bu kaydın basit bir hata değil, gerçeğe aykırı ve bilinçli bir işlem olduğu kanaatine vardı.
İyi Niyet Savunması Kabul Edilmedi
Mahkeme, davacının iyi niyet iddiasını da reddetti. Kararda, GAÜ kurucusu Özalp Tozan’ın üniversitenin o dönemde denkliğinin bulunmadığının bilindiğine dair beyanı, davacının referanslarında bu ismin yer alması ve yatay geçiş sonrasında dahi idarenin uyarılmaması birlikte değerlendirildi.
Bu unsurlar ışığında, “bu denli açık ve ağır hukuka aykırılıkların davacı tarafından bilinmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu” sonucuna varıldı.
Mahkeme: Diploma Süreye Bağlı Olmaksızın Geri Alınabilir
Mahkeme, Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu kararlarına atıf yaparak, açık hataya dayanan idari işlemlerin süreye bağlı olmaksızın her zaman geri alınabileceğini vurguladı. Bu kapsamda yatay geçiş işlemi, bu işleme dayalı mezuniyet ve diploma iptali işlemleri hukuka uygun bulundu.