İran ile ABD arasında Umman’ın arabuluculuğunda yürütülen dolaylı müzakerelerin ikinci turu, İsviçre’nin Cenevre kentinde tamamlandı. Yaklaşık 3,5 saat süren görüşmelerin ardından taraflar, temel ilkelerde mutabakat sağlandığını açıkladı.
İran devlet televizyonunun aktardığına göre, görüşmeler Umman’ın Cenevre Büyükelçiliğinde mesaj alışverişi yöntemiyle dolaylı olarak gerçekleştirildi. Heyetler, toplantı sonrası resmi bir basın açıklaması yapmadan büyükelçilik rezidansından ayrıldı.
Erakçi: Temel ilkelerde uzlaştık
Abbas Araghchi, müzakere sonrası yaptığı açıklamada, “ABD ile temel ilkelerde uzlaştık. Üzerinde çalışılması gereken konular hâlâ var” dedi. Tarafların görüşmelere ilerleyen günlerde devam etme konusunda da anlaştığı bildirildi.
Cenevre’deki görüşmelerde İran heyetine Abbas Erakçi başkanlık ederken, ABD tarafını Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff temsil etti. ABD heyetinde ayrıca Jared Kushner da yer aldı. Süreç, Umman Dışişleri Bakanı Bedr bin Hamed el-Busaidi’nin koordinasyonunda yürütüldü.
Hamaney’den sert mesaj
Ali Khamenei, müzakereler sürerken Tahran’da yaptığı konuşmada ABD’ye sert ifadelerle yüklendi. ABD’nin İran’ı ortadan kaldıramadığını belirten Hamaney, “Sen de bu işi yapamayacaksın” dedi. ABD ordusuna ilişkin sözlere de değinen Hamaney, en güçlü orduların bile ağır darbeler alabileceğini ifade etti.
Gündem: Yaptırımlar ve uranyum
İran Dışişleri Bakanlığı, müzakere heyetinde teknik, hukuki ve ekonomik uzmanların yer aldığını açıkladı. Tahran yönetimi, özellikle ekonomik yaptırımların kaldırılmasına odaklanıyor.
Taraflar arasında en temel anlaşmazlık başlıkları ise uranyum zenginleştirme faaliyetleri ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülke dışına çıkarılması konuları olmaya devam ediyor.
ABD, İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmasını isterken; İran, nükleer programını atom bombası üretimini engelleyecek sınırlamalar çerçevesinde sürdürmek ve buna karşılık yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor.
Süreç Avrupa’ya taşındı
Haziran 2025’te İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik saldırıları ve 12 gün süren savaş nedeniyle kesintiye uğrayan diplomatik süreç, ilk turun Maskat’ta yapılmasının ardından Cenevre’ye taşındı.
ABD Başkanı Donald Trump, müzakereler öncesi yaptığı açıklamada, “Bu görüşmeler çok önemli olacak. İran genellikle çok sert bir müzakerecidir. Umarım daha makul olurlar” ifadelerini kullandı.
Tarafların önümüzdeki günlerde üçüncü tur için yeniden bir araya gelmesi bekleniyor.