KİLİS – Türkiye’de 2018 yılı verilerine göre kişi başına yıllık saf alkol tüketimi yaklaşık 1,4 litre olarak tespit edildi.
Bölgesel dağılıma bakıldığında ise, Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde alkol kullanım oranı %4,7 ile ülkenin en düşük düzeylerinden biri olarak kayıtlara geçmiş durumda.
TRC1 Bölgesi (Gaziantep-Kilis-Adıyaman) da bu coğrafi kategoride yer aldığı için, Kilis özelinde alkol tüketiminin Türkiye ortalamasının altında olabileceği yönünde güçlü bir ipucu bulunuyor.
Ne bildik, ne bilinmiyor?
Resmî kurumlar tarafından Kilis ili için kişi başına düşen alkol miktarı ya da alkol kullanım oranı ayrı şekilde yayımlanmadı.
ÖTV tahsilatında 2019 yılı verilerine göre alkolde ilk 5 il arasında gösterilen iller: İstanbul, İzmir, Mersin, Denizli ve Manisa. Kilis bu listede yer almıyor. Bu durum, Kilis’te kayıtlı alkol piyasasının büyük illere kıyasla daha küçük olduğunu gösterse de doğrudan tüketim düzeyini yansıtmıyor.
Alkol kullanımında düşük oranlı bölgeler arasında Güneydoğu Anadolu yer alıyor; bu da TRC1 Bölgesi için bir karşılaştırma zemini sunuyor.
TRC1 Bölgesi 2024-2028 Bölge Planı’nda “sorumlu tüketim anlayışının toplum nezdinde yaygınlaştırılması” hedefi yer alıyor. Bu hedef, bölgede alkol kullanımına yönelik bilinç artırma gereğini ortaya koyuyor.
Neler çıkarılabilir?
Kilis özelinde kayıtlı veriler cihazlı şekilde yayımlanmasa da şu yorumlar yapılabilir:
Bölgede alkol tüketimi, Türkiye genel ortalamasının altında olabilir.
Ancak kayıt dışı alkol, kaçak içki ve düşük denetim koşulları gibi unsurlar göz önüne alındığında gerçek tüketim düzeyi resmi verilere kıyasla farklı olabilir.
Bölgede genç nüfus oranı, sınır kenti statüsü gibi dinamikler alkol tüketimini etkileyebilecek sosyal faktörler arasında yer alıyor.
Yerel yönetimlerin, sağlık birimlerinin ve STK’ların uygun veriler üretmesi, izleme ve müdahale alanları açısından kritik gözüküyor.
Sonuç
Kilis ve çevresinde alkol tüketimi üzerine mevcut veriler oldukça sınırlı. Türkiye ortalaması ve bölgeler arası karşılaştırmalar bize Kilis için düşük bir tüketim düzeyine işaret etse de, kesin sayısal verilerin elde edilmesi için il düzeyinde özel araştırmalar veya kurum verileri gerekecek. Bu eksiklik, bölgenin sağlık, denetim ve toplumsal politika alanlarında dikkat edilmesi gereken bir boşluk teşkil ediyor.