Türk Ceza Kanunu’nun 225. maddesinde düzenlenen “hayasızca hareketler suçu”, toplumda genel ahlakı korumaya yönelik suç tipleri arasında yer alıyor. Halk arasında çoğunlukla “teşhircilik suçu” olarak bilinen bu düzenleme, aleni şekilde cinsel ilişkide bulunma ve teşhircilik eylemlerini kapsıyor.
Suçun Tanımı ve Kapsamı
Türk Ceza Kanunu 225. Madde kapsamında düzenlenen bu suç, iki temel davranış üzerinden oluşuyor:
Alenen cinsel ilişkide bulunmak
Teşhircilik yapmak
Kanuna göre bu fiilleri gerçekleştiren kişi, 6 aydan 1 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılıyor.
Teşhircilik yalnızca cinsel organın gösterilmesiyle sınırlı kabul edilmiyor. Vücudun mahrem bölgelerinin, toplumun edep ve haya duygularını ihlal edecek şekilde sergilenmesi de bu kapsamda değerlendiriliyor.
Aleniyet Unsuru Kritik Öneme Sahip
Suçun oluşması için en önemli unsur “aleniyet”tir. Yani eylemin başkaları tarafından görülmesi veya görülme ihtimalinin bulunması gerekir.
Bu kapsamda;
Park, sokak, plaj gibi halka açık alanlar
Araç içinde dışarıdan görülebilen durumlar
Kamusal alanlara açık ev/pencere kullanımı
suçun oluşabileceği yerler arasında değerlendirilmektedir.
Suçun Hukuki Niteliği
Hayasızca hareketler suçu;
Şikâyete bağlı değildir
Savcılık tarafından resen soruşturulur
Uzlaşma kapsamına girmez
Etkin pişmanlık uygulanmaz
Zamanaşımı süresi ise 8 yıl olarak belirlenmiştir.
Görevli Mahkeme ve Yargılama Süreci
Bu suçla ilgili davalara Asliye Ceza Mahkemesi bakmaktadır. Yargılama sürecinde;
Savcılık soruşturma yürütür
Yeterli şüphe oluşursa iddianame düzenlenir
Mahkeme kovuşturma aşamasına geçer
Sanık, yargılama sonunda beraat edebilir, HAGB kararı alabilir veya hapis cezası ile cezalandırılabilir.
Ceza ve Yaptırımlar
Suçun temel cezası 6 aydan 1 yıla kadar hapis olarak belirlenmiştir. Hakim, somut olayın özelliklerine göre alt ve üst sınır arasında ceza takdiri yapar.
Bazı durumlarda:
Adli para cezasına çevirme
Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB)
Ceza ertelemesi
gibi hukuki sonuçlar da uygulanabilir.
Soruşturma ve Tutuklama
Hayasızca hareketler suçu kapsamında gözaltı ve tutuklama kararı verilebilir. Kuvvetli suç şüphesi ve tutuklama nedenlerinin bulunması halinde kişi hakkında özgürlüğü kısıtlayıcı tedbirler uygulanabilir.
Tutukluluk süresi genel olarak 1 yıl olup zorunlu hallerde 6 ay uzatılabilir.
Yargıtay Uygulamaları
Yargıtay kararlarında, özellikle aleniyet unsuru üzerinde durulmaktadır. Örneğin;
Parkta cinsel organını teşhir eden kişi
Hastane bahçesi gibi kamusal alanlarda cinsel ilişki yaşayan kişiler
hakkında verilen kararlar, bu fiillerin TCK 225 kapsamında değerlendirildiğini ortaya koymaktadır.
Suç Duyurusu ve Başvuru Süreci
Bu tür bir eylemle karşılaşıldığında Cumhuriyet Başsavcılığı’na suç duyurusunda bulunulabilir. Dilekçede;
Olayın tarihi ve yeri
Şüpheli kişinin bilgileri
Deliller (görüntü, tanık, mesaj vb.)
ayrıntılı şekilde yer almalıdır.
Hayasızca hareketler suçu, toplumun ortak ahlak ve edep değerlerini korumayı amaçlayan bir düzenleme olarak Türk Ceza Kanunu’nda yer almaktadır. Aleni şekilde yapılan cinsel içerikli eylemler, bu kapsamda suç sayılmakta ve hapis cezası ile yaptırıma bağlanmaktadır.
Haber: Mehmet REYHANLI
ahlak hukuku, tck 225, teşhircilik suçu