Safra taşı, birçok kişide uzun süre belirti vermeden ilerleyebilen hastalıklardan biri. Ancak Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Erol Çakmak, bazı bulguların safra yollarında tıkanıklığa işaret edebileceğini belirterek uyardı.
Prof. Dr. Çakmak, safra kanalına düşen taşların ağır sonuçlara yol açabileceğine dikkat çekerek, “Safra kanalına düşen taşlar, ciddi ve hayati riskler oluşturabilir” dedi.
Taşlar çoğu zaman tesadüfen fark ediliyor
Prof. Dr. Çakmak, safra kesesinin karaciğerin altında yer aldığını ve sindirime yardımcı olan safrayı depoladığını söyledi. Safra taşlarının ise çoğunlukla safradaki kolesterolün zaman içinde kristalleşmesiyle oluştuğunu ifade ederek şu bilgileri paylaştı:
Safrada aşırı kolesterol veya bilirubin bulunması, Safra kesesinin yeterince boşalamaması,
taş oluşumunu artırabiliyor. Çakmak, “Safra taşlarının büyük bir kısmı belirti vermez ve çoğu zaman ultrason incelemelerinde tesadüfen tespit edilir” dedi.
“İdrar rengindeki koyulaşma önemli bir uyarı”
Taşların safra kesesi çıkışını tıkaması ya da safra kanalına düşmesi halinde şikâyetlerin başladığını söyleyen Çakmak, şu belirtilere işaret etti:
Karın ağrısı, Sarılık, İdrarın kırmızı veya kahverengiye dönmesi, Ateş, üşüme, titreme, Bulantı ve kusma
Çakmak, safra kanalına düşen taşların pankreas iltihabına yol açabileceğini belirterek, bunun “ciddi ve hayati risk” oluşturduğunu vurguladı.
Tanı ve tedavide hangi yöntemler kullanılıyor?
Safra taşı tanısında muayenenin yanı sıra kan ve idrar testleri ile görüntüleme yöntemlerinin kullanıldığını belirten Çakmak, gerekli durumlarda ultrasonun yanında bilgisayarlı tomografi ve manyetik rezonans gibi yöntemlere başvurulduğunu söyledi.
Tedavide en sık tercih edilen yöntemin laparoskopik cerrahi olduğunu ifade eden Çakmak, safra kanalına taş düşmesi halinde ağızdan girilerek yapılan endoskopik yöntemle taşın çıkarılmaya çalışıldığını, ancak bazı taşların bu yolla çıkarılamayabildiğini dile getirdi.
Zor taşlarda lazer destekli yöntem
Prof. Dr. Çakmak, son yıllarda kullanılan kolanjiyoskop sisteminin zor taşlarda avantaj sağladığını belirterek, “Bu sistemle safra yollarını doğrudan görüntüleyebiliyor, zorlu taşları lazerle kırarak çıkarabiliyoruz” dedi. Bu sayede hastaların daha büyük ve riskli ameliyatlardan korunabildiğini söyledi. Ayrıca safra ve pankreas kanallarındaki darlıklar, şüpheli lezyonlar ve tümörlerin doğrudan görülebildiğini, tanı için biyopsi alınabildiğini de ekledi.