Filistin’e Sansür İddiaları Sonuç Verdi: Üst Sınırdan Ceza

TİHEK, YouTube’da Filistin içeriklerinin kısıtlanmasıyla ilgili başvuruyu karara bağladı. Kurul, siyasi ve felsefi görüş temelinde ayrımcılık yasağının ihlal edildiğine hükmederek Google İstanbul’a 204 bin 285 lira idari para cezası verdi.

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), YouTube platformunda “Filistin”, “Gazze” ve “Kudüs” başlıklı haber içeriklerinin kısıtlanması ve videoların yayından kaldırılmasına ilişkin başvuruyu ayrıntılı şekilde inceledi. Kurul, başvuruya konu işlemin siyasi ve felsefi görüş temelinde ayrımcılık yasağını ihlal ettiğine karar verdi.

Kurul, işlemi gerçekleştiren Google İstanbul Bilgi Teknolojileri Limited Şirketi hakkında 204 bin 285 lira idari para cezası uygulanmasına oy birliğiyle hükmetti. Ceza, ilgili mevzuat çerçevesinde üst sınırdan verildi.

Gazetecinin İddiaları

TİHEK açıklamasına göre başvuru, İsrail’in Filistin’e yönelik saldırılarına ilişkin kamuoyunu bilgilendirmek amacıyla içerik üreten bir gazeteci tarafından yapıldı. Gazeteci, YouTube’a yüklediği “Filistin”, “Gazze” ve “Kudüs” başlıklı videoların yayından kaldırıldığını ve içeriklerine kısıtlama getirildiğini belirtti.

Başvuruda, sosyal medya kanalına defalarca uyarı gönderildiği, paylaşımlarının sınırlandırıldığı, itirazlarının gerekçesiz şekilde reddedildiği, yeni video yükleyemediği ve kanalının tamamen kapatılacağı yönünde bildirimler aldığı ifade edildi. Gazeteci, bu nedenle mesleki faaliyetlerini platform üzerinden sürdüremez hale geldiğini bildirdi.

Kurulun İncelemesi

Başvuru üzerine inceleme başlatan Kurul, söz konusu içeriklerin niteliğini değerlendirdi. Yapılan incelemede, videoların İsrail’in Filistin halkına yönelik eylemlerine ve buna karşı gelişen toplumsal tepkilere ilişkin haber içeriği taşıdığı tespit edildi.

Kurul, videoların “şiddet propagandası” kapsamında değerlendirilemeyeceğini açıkça ortaya koydu. İçeriklerde Gazze’de işlenen suçlara dair iddiaların haberleştirme kapsamında sunulduğu, kamuoyunu bilgilendirme amacı taşıdığı belirtildi.

Ayrımcılık Yasağının İhlali

Kararda, videolara getirilen kısıtlamaların siyasi ve felsefi görüş temelinde ayrımcı muamele oluşturduğu ifade edildi. TİHEK, başvuranın görüşleri nedeniyle benzer durumdaki diğer kullanıcılara kıyasla farklı muameleye tabi tutulduğunu değerlendirdi.

Kurul, muhatap şirketin bu farklı muameleyi haklı çıkaracak makul, ölçülü ve orantılı bir gerekçe sunamadığını vurguladı.

Basın Özgürlüğü Vurgusu

Kararın gerekçesinde ifade ve basın özgürlüğüne özel yer verildi. Basının “kamu bekçisi” rolü gereği toplumsal olayları duyurma sorumluluğu bulunduğu hatırlatıldı.

Söz konusu videoların Gazze’de yaşanan gelişmeleri ve buna karşı dünya kamuoyunda oluşan tepkileri yansıttığı, bu yönüyle kamunun haber alma hakkına hizmet ettiği belirtildi.

Kurul, bu içeriklerin engellenmesinin yalnızca başvuran gazeteciyi değil, diğer basın mensuplarını da etkileyebilecek nitelikte olduğunu kaydetti.

“Caydırıcı Etki” ve Otosansür

Kararda, gazetecilik faaliyeti kapsamındaki içeriklerin engellenmesinin basın üzerinde otosansüre yol açabilecek caydırıcı bir etki oluşturabileceği vurgulandı.

YouTube’un itiraz süreçlerinde başvurana sunduğu yanıtların soyut ve yetersiz olduğu, hangi içerik bölümlerinin ihlal oluşturduğunun açıkça belirtilmediği ifade edildi. Bu durumun etkili başvuru hakkını zayıflattığı değerlendirildi.

Çifte Standart Değerlendirmesi

TİHEK kararında, YouTube platformunda İsrail yanlısı içeriklere herhangi bir kısıtlama getirilmezken, Filistin’e ilişkin içeriklerin sistematik biçimde engellendiği yönündeki tespitlere yer verildi.

Bu durumun ayrımcılık yasağı bağlamında çifte standart oluşturduğu belirtildi. Kurul, müdahalenin hem başvuranın haber ve fikirleri yayma hakkına hem de kamunun haber alma hakkına yönelik hukuka uygun olmayan bir sansür niteliği taşıdığı sonucuna vardı.

TİHEK’in verdiği idari para cezası kararı ilgili şirkete tebliğ edildi.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Haber: Mehmet REYHANLI