Kilis Türkiye’nin En Düşük Oranına Sahip İli Oldu

TÜİK’in 2024 Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri’ne göre Kilis, hem dolaşım sistemi hastalıklarına hem de tümörlere bağlı ölümlerde Türkiye’nin en düşük oranına sahip ili oldu.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı 2024 yılı Ölüm ve Ölüm Nedeni İstatistikleri, Türkiye genelindeki ölüm nedenlerini ve iller arasındaki dikkat çekici farklılıkları ortaya koydu. Açıklanan verilerde Kilis’in özellikle kalp-damar hastalıkları ile kanser kaynaklı ölümlerde Türkiye’nin en düşük oranına sahip ili olması dikkat çekti.

TÜİK verilerine göre Türkiye’de 2024 yılında toplam 489 bin 361 kişi hayatını kaybetti. 2023 yılında bu sayı 526 bin 416 olarak kayıtlara geçmişti. Böylece ölüm sayısında bir önceki yıla göre düşüş yaşandı. Hayatını kaybedenlerin yüzde 54,8’ini erkekler, yüzde 45,2’sini ise kadınlar oluşturdu.

Türkiye genelinde kaba ölüm hızı da düşüş gösterdi. Bin kişi başına düşen ölüm sayısını ifade eden kaba ölüm hızı, 2023 yılında binde 6,2 iken 2024 yılında binde 5,7 olarak hesaplandı. Başka bir ifadeyle 2024 yılında her bin kişiden yaklaşık 5,7’si hayatını kaybetti.

Kaba Ölüm Hızında Zirvede Kastamonu Var

TÜİK verilerine göre kaba ölüm hızının en yüksek olduğu il binde 10,4 ile Kastamonu oldu. Kastamonu’yu binde 10 ile Sinop, binde 9,7 ile Edirne ve Balıkesir takip etti. Ölüm hızının en düşük olduğu il ise binde 2,2 ile Hakkari olarak açıklandı. Şırnak binde 2,4 ile ikinci, Van ise binde 2,9 ile üçüncü sırada yer aldı.

Uzmanlar, kaba ölüm hızındaki farklılıkların illerin yaş ortalaması, sağlık hizmetlerine erişim, göç hareketleri ve yaşlı nüfus oranıyla doğrudan bağlantılı olduğuna dikkat çekiyor.

Türkiye’de En Büyük Ölüm Nedeni Kalp ve Damar Hastalıkları

2024 verilerine göre Türkiye’de ölüm nedenleri arasında ilk sırada yüzde 36 ile dolaşım sistemi hastalıkları yer aldı. Kalp krizi, damar tıkanıklıkları ve beyin damar hastalıkları gibi rahatsızlıkları kapsayan bu grup, Türkiye’de en yaygın ölüm nedeni olmaya devam etti.

Dolaşım sistemi hastalıklarını yüzde 16,3 ile iyi huylu ve kötü huylu tümörler takip etti. Üçüncü sırada ise yüzde 15 ile solunum sistemi hastalıkları yer aldı.

TÜİK’in alt başlık verilerine göre dolaşım sistemi kaynaklı ölümlerin yüzde 42,9’unu iskemik kalp hastalıkları oluşturdu. Bunun ardından yüzde 23,9 ile diğer kalp hastalıkları, yüzde 18,3 ile serebro-vasküler hastalıklar geldi.

Kilis Türkiye’nin En Düşük Oranına Sahip İli Oldu

Açıklanan verilerde Kilis’in özellikle iki başlıkta Türkiye’nin en düşük oranına sahip ili olması dikkat çekti.

TÜİK verilerine göre dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölüm oranının en düşük olduğu il yüzde 26,6 ile Kilis oldu. Kilis’i yüzde 29,9 ile Van, yüzde 30,9 ile Kayseri ve yüzde 31 ile Gümüşhane takip etti.

Buna karşılık dolaşım sistemi hastalıklarına bağlı ölüm oranının en yüksek olduğu il yüzde 50,7 ile Çanakkale olarak açıklandı. Karabük yüzde 46,9, Balıkesir yüzde 43,9 ve Çorum yüzde 41,8 ile üst sıralarda yer aldı.

Uzmanlar, Kilis’teki düşük oranların genç nüfus yapısı, şehir ölçeği, yaşam alışkanlıkları ve demografik yapı ile bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor.

Kanser Kaynaklı Ölümlerde de En Düşük İl Kilis

Kilis’in dikkat çeken bir diğer verisi ise tümör kaynaklı ölümler oldu.

İyi huylu ve kötü huylu tümörlerden kaynaklı ölümlerin en düşük olduğu il yüzde 10,1 ile Kilis olarak açıklandı. Kilis’i yüzde 10,9 ile Şanlıurfa, yüzde 11 ile Çorum ve yüzde 11,4 ile Şırnak izledi.

Kanser kaynaklı ölümlerin en yüksek olduğu il ise yüzde 21,7 ile Ağrı oldu. Bingöl yüzde 21,4, Ankara yüzde 20,7 ve Van yüzde 20,3 ile listenin üst sıralarında yer aldı.

TÜİK verilerine göre tümör kaynaklı ölümlerde ilk sırayı yüzde 29,1 ile gırtlak ve soluk borusu, bronş ve akciğer tümörleri aldı. Kolon tümörleri yüzde 8 ile ikinci sırada yer alırken, lenfoid ve hematopoetik kötü huylu tümörler yüzde 7,8 ile üçüncü sırada bulundu.

Bebek Ölüm Hızında da Düşüş Yaşandı

Türkiye genelinde bebek ölüm hızında da düşüş kaydedildi. 2023 yılında 9 bin 731 olan bebek ölüm sayısı, 2024 yılında 8 bin 475’e geriledi.

Bin canlı doğum başına düşen bebek ölüm sayısını ifade eden bebek ölüm hızı 2023 yılında binde 10,1 iken 2024 yılında binde 9 oldu.

Beş yaş altı ölüm hızı da düşüş gösterdi. 2023 yılında binde 14,7 olan oran, 2024 yılında binde 11,1 olarak hesaplandı.

TÜİK’ten Dikkat Çeken Not

TÜİK açıklamasında, ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerinin MERNİS verileri ile Sağlık Bakanlığı Ölüm Bildirim Sistemi üzerinden oluşturulduğu belirtildi. Ölüm nedenlerinin ise Dünya Sağlık Örgütü Uluslararası Hastalık Sınıflaması kriterlerine göre kodlandığı ifade edildi.

Ayrıca geçici koruma statüsünde bulunan Suriyelilerin ölüm ve ölüm nedeni istatistiklerine dahil edilmediği bilgisi de paylaşıldı.

Haber: Mehmet REYHANLI