Antalya’da basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Memorial Antalya Hastanesi Onkoloji Bölümü’nden Prof. Dr. Ali Murat Tatlı, akciğer kanserinde son 20 yılda yaşanan tıbbi ilerlemeler sayesinde sağ kalım oranlarının belirgin şekilde arttığını söyledi. Prof. Dr. Tatlı, hem dünyada hem de Türkiye’de akciğer kanserinin kanser kaynaklı ölümlerin başında geldiğini belirterek, erken tanının hayati önem taşıdığını vurguladı.
Türkiye’de yılda yaklaşık 41 bin kişiye akciğer kanseri tanısı konulduğunu söyleyen Tatlı, dünya genelindeki tabloyu ise şu sözlerle özetledi:
“Dünyada her yıl yaklaşık 2,5 milyon yeni akciğer kanseri vakası görülüyor. Bunun 1 milyon 800 bini yaşam kaybıyla sonuçlanıyor.”
“Sigara tüm kanser ölümlerinin üçte birini tetikliyor”
Akciğer kanserinin en önemli risk faktörünün sigara olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Tatlı, tütün ürünleriyle mücadelenin önemine dikkat çekti:
“Sigara ve tütün ürünlerini tamamen hayatımızdan çıkarabilsek, tüm kanserlere bağlı ölümlerin üçte birini önleyebiliriz.”
Elektronik sigaranın gençlerde hızla yayıldığını belirten Tatlı, bu ürünlerin güvenli olmadığına dikkat çekerek, elektronik sigara kullanımına bağlı ağır akciğer hastalıklarının dünyada artmaya başladığını söyledi:
“Elektronik sigara masum değil. Amerika’da elektronik sigarayla ilişkili kalıcı akciğer yetmezliği vakaları var. Bu nedenle e-sigara da ciddi bir risk.”
Erken tanı: “Belirti olmasa bile tarama şart”
Prof. Dr. Tatlı, akciğer kanserinde erken tanının yaşam süresi üzerindeki etkisine değindi. Yoğun sigara geçmişi olan bireylerde taramanın şart olduğunu belirtti:
Açıklanamayan hızlı kilo kaybı
Geçmeyen kuru öksürük
Kanlı balgam
Nefes darlığı
Göğüs ağrısı
Bu belirtilerin en sık görülen uyarılar olduğunu ifade eden Tatlı, 40-45 yaşından itibaren düşük doz radyolojik taramaların erken tanı için büyük önem taşıdığını söyledi.
“Akıllı ilaçlar ve immünoterapi çığır açtı”
Prof. Dr. Tatlı, son 20 yılda akciğer kanseri tedavisinde yaşanan büyük değişime dikkat çekerek moleküler testler ile hedefe yönelik ilaçların sağ kalımı dramatik şekilde artırdığını söyledi:
“EGFR mutasyonunun keşfi tedavide milat oldu.”
Tatlı, üçüncü nesil hedefe yönelik ilaçlarla EGFR mutasyonu taşıyan hastalarda ortalama yaşam süresinin 3 yılın üzerine çıktığını, beyin metastazı olan hastalarda bile 5 yılın üzerinde sağ kalım görülebildiğini ifade etti.
Ayrıca, ALK pozitif hastalarda kullanılan üçüncü nesil inhibitörlerin de çok başarılı sonuçlar verdiğini belirtti.
İmmünoterapinin ileri evre hastalar için devrim niteliğinde olduğunu söyleyen Prof. Dr. Tatlı:
“Dördüncü evre hastalıkta beş yıllık sağ kalım oranları yüzde 5’ten yüzde 30-40’lara yükseldi. Bu, akciğer kanserinde çığır açtı.”
Tedavi sonrası takip: “Tekrarlama riski yüksek”
Tatlı, akciğer kanseri tedavisinden sonra hastaların yakından izlenmesi gerektiğini belirterek:
“Evre 1 ve evre 2’de bile tekrarlama riski yüzde 50’ye yakın. Bu nedenle adjuvan tedaviler ve moleküler testler büyük önem taşıyor.”
EGFR mutasyonu olan erken evre hastalarda yeni nesil hedefe yönelik ilaçların tekrarlama riskini yüzde 70-80 azalttığını söyledi.
“Sigarayı bırakınca risk hemen sıfırlanmıyor”
Prof. Dr. Tatlı, sigaranın bırakılmasının akciğer kanserini önlemede en etkili adım olduğunu belirtti ancak riskin kısa sürede tamamen ortadan kalkmadığını hatırlattı:
“Risk zaman içinde azalır. Bu yüzden hem sigarayı bırakmak hem de düzenli takip olmak şarttır.”