Medea bölgesindeki bir köyde savunmasız 42 sivilin vahşice katledilmesi, dünya kamuoyunda derin bir sarsıntı yaratmıştı.
Cezayir'de 1990’lı yıllar boyunca süren iç savaşın en kanlı duraklarından biri olan Ömeriye (Oumaria), başkent Cezayir’in güneyinde, Medea eyaletine bağlı huzurlu bir yerleşimdi. Ancak 23 Nisan 1997 gecesi, bu huzur yerini büyük bir vahşete bıraktı. Silahlı bir grup tarafından basılan köyde, aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 42 kişi (bazı raporlara göre 43 kişi) feci şekilde hayatını kaybetti.
"Kara On Yıl" ve bitmeyen şiddet sarmalı
1992 yılında iptal edilen genel seçimlerin ardından patlak veren Cezayir İç Savaşı, ülkede "Kara On Yıl" olarak anılan büyük bir istikrarsızlık ve şiddet dönemini başlatmıştı. Bu süreçte radikal gruplar, orduyu ve hükümeti zayıflatmak amacıyla stratejik noktaların yanı sıra sivil yerleşim yerlerini de hedef alıyordu. 1997 yılı, bu katliamların zirve yaptığı yıl olarak tarihe geçti. Ömeriye, o yıl gerçekleşen onlarca kitlesel kıyımdan sadece biriydi ancak kurbanların savunmasızlığı ve saldırının biçimi hafızalardan silinmedi.
Gecenin karanlığında gelen vahşet
Görgü tanıklarının ve o döneme ait raporların aktardığına göre, saldırganlar köye gece yarısı sızdı. Köylülerin direnmesine fırsat vermeden evlere giren saldırganlar, ateşli silahların yanı sıra kesici aletler kullanarak büyük bir dehşet saçtı. Sabahın ilk ışıklarıyla ortaya çıkan manzara, Cezayir’deki iç çatışmanın vardığı korkunç boyutu tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyordu.
Uluslararası tepki ve adaletsizlik
Ömeriye Katliamı, dünya genelinde büyük bir öfkeye neden oldu. Birleşmiş Milletler ve pek çok insan hakları örgütü, Cezayir hükümetine sivilleri koruması için çağrıda bulundu. Ancak o dönemdeki karmaşık siyasi yapı ve güvenlik açıkları nedeniyle, saldırının sorumluları tam olarak netleştirilemedi. Genellikle Silahlı İslami Grup (GIA) gibi radikal yapılar sorumlu tutulsa da, faillerin çoğu adalet önüne çıkarılamadı.
Bir ulusun hafızasındaki yara
Bugün 29. yıl dönümünde anılan Ömeriye Katliamı, Cezayir halkı için sadece bir tarih değil, aynı zamanda barışın ve güvenliğin ne kadar kıymetli olduğunu hatırlatan acı bir ders niteliği taşıyor. Cezayir, 2000’li yılların başından itibaren büyük ölçüde bu şiddet sarmalından kurtulmuş olsa da, Ömeriye gibi köylerde yaşanan trajediler, toplumsal hafızadaki yerini korumaya devam ediyor.
Tarihçiler, bu tür katliamların sadece birer asayiş olayı değil, toplumları kutuplaştırmak ve korku imparatorluğu kurmak isteyen yapıların bilinçli bir stratejisi olduğunu vurguluyor.