Adana’nın Kozan ilçesinde dünyanın en pahalı baharatı olarak bilinen safranda hasat dönemi başladı. Bu yıl hem kuraklık hem de iklim değişikliği nedeniyle tarladaki çiçek sayısı azaldı, rekolte düştü.
İlçede safran üretimi yapan tek isim olan Ali Gök, bu sezon 1 dönüm alanda üretim yaptı. Normal yıllarda 1 dönümden 500–600 gram safran alınırken, bu yıl verim 100 gram civarında kaldı. Safranın gramı ise 600 liradan alıcı buluyor.
Safran çiçekleri sabah erken saatlerde tek tek toplanıyor. Çiçeklerin içinden çıkarılan kırmızı teller özenle ayrılıyor ve kurutularak satışa hazırlanıyor. İlaç, kozmetik ve gıda sektöründe kullanılan safran, tıbbi aromatik bitkiler arasında en yüksek katma değere sahip ürünlerden biri olarak gösteriliyor.
“140 bin çiçekten 1 kilo safran çıkıyor”
Kozan’da yaklaşık 650 rakımda üretim yaptığını belirten Ali Gök, safranın tarihine ve bu yıl yaşanan verim kaybına dikkat çekti:
Geçen yıl 3 dönüm alanda üretim yaptığını ancak bu sezon soğanları yenilemek ve iklim şartları nedeniyle 1 dönüme düştüğünü anlatan Gök, 11 Nisan’da yağan karın safran soğanlarının gelişimini olumsuz etkilediğini söyledi.
Gök, safranın bölge ile tarihsel bağını da hatırlatarak, Osmanlı döneminde Toros Dağları eteklerinde safran üretimi yapıldığına dikkat çekti. Safranın ne kadar zahmetli bir ürün olduğunu şu sözlerle anlattı:
“140 bin çiçekten 1 kilo safran çıkıyor. Kalitesi çok yüksek. Bu yıl hem burada hem Bolu’da üretim az. Hasat dönemi yaklaşık 45 gün sürüyor.”
“Kozan, endemik bitkilerle öne çıkıyor”
Kozan Belediye Başkanı Mustafa Atlı, ilçenin tarımsal üretimde birçok üründe öne çıktığını belirterek safranın da bu ürünler arasında önemli bir yere sahip olduğunu söyledi.
Torosların zirvelerine çıkıldığında pek çok endemik bitki türüyle karşılaşıldığını vurgulayan Atlı, bölgede zeytin, mantar ve safran gibi ürünlerin yetiştirilebildiğini, bunun da Kozan’ı bitkisel üretim açısından çok değerli kıldığını ifade etti.
Atlı, safranın gelir getirici bir ürün olduğuna işaret ederek, iklim koşulları uygun olduğunda üreticilere ciddi ekonomik katkı sağladığını dile getirdi. İlçe tarım müdürlüğünün sulama desteği ve kurulacak panellerle önümüzdeki yıllarda daha geniş alanlarda safran üretimi yapılabileceğini kaydetti.
“Bilimsel açıdan da çok değerli bir bitki”
Kozan Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölüm Başkanı Doç. Dr. Bihter Zaimoğlu Onat ise safranın hem bilimsel hem ekonomik açıdan önemli bir bitki olduğuna dikkat çekti.
Safranın, tıbbi aromatik bitki çeşitliliği bakımından zengin bir bölge olan Kozan için büyük bir fırsat olduğunu söyleyen Zaimoğlu Onat, üretimin mikroklimatik açıdan da değer taşıdığını, bu tür bitkilerin yaygınlaştırılmasının iklim değişikliğiyle mücadelede kritik rol oynadığını belirtti.
Safranın özellikle İran bölgesinde yoğun kullanıldığını, bazı bilimsel araştırmalarda ise göğüs kanserinin önlenmesi konusunda değerlendirildiğini ifade eden Zaimoğlu Onat, bölgedeki safran üretiminin artırılmasının hem üreticiye hem de ülke ekonomisine katkı sağlayacağını vurguladı.