Hazırlanan raporun, 19 Nisan 2026’da Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda gerçekleştirilecek Türkiye–Suriye JETCO (Ekonomik ve Ticari Ortak Komite) 1. Dönem Toplantısı’nda ele alınması bekleniyor.
Celkanlı, sahadan gelen geri bildirimler doğrultusunda hazırlanan çalışmanın, ihracatçıların rekabet gücünü artırmayı ve iki ülke arasındaki ticari ilişkileri daha sağlıklı bir zemine oturtmayı hedeflediğini belirtti.
Gümrük Vergileri Rekabeti Zorluyor
Suriye’nin 11 Ocak 2025’te aldığı kararla Türkiye’den ihraç edilen ve Türkiye üzerinden transit geçen ürünlere uygulanan gümrük vergilerinin ciddi oranda artırıldığını ifade eden Celkanlı, bu durumun Türk ihracatçısını dezavantajlı hale getirdiğini söyledi. Ayrıca Türkiye’de verilen Dahilde ve Hariçte İşleme İzin Belgelerinin Suriye tarafından tanınmaması da önemli sorunlar arasında yer aldı.
Bankacılık Sistemi Yetersiz
Suriye’deki bankacılık altyapısının yetersizliği nedeniyle ihracat bedellerinin Türkiye’ye transferinde büyük sıkıntılar yaşandığını belirten Celkanlı, finansal sistemler arasındaki uyumsuzluğun ticareti olumsuz etkilediğini vurguladı.
Sınır Geçişlerinde Çifte Standart Tepkisi
Öncüpınar Gümrük Kapısı’ndan çıkışlarda 1250 TL harç alındığını, Bab es-Selame Kapısı’nda ise 50 dolar vize ücreti ve araç başına 15 dolar ödeme talep edildiğini belirten Celkanlı, buna karşın Suriye’den Türkiye’ye giriş yapanlardan benzer ücretlerin alınmamasını eleştirdi. Mütekabiliyet esasının uygulanması gerektiğini ifade eden Celkanlı, vizelerin kaldırılması ya da en az 6 aylık vize uygulamasına geçilmesini önerdi.
Güvenlik ve Lojistik Sorunlar Devam Ediyor
Suriye tarafında güvenlik sorunlarının sürdüğünü hatırlatan Celkanlı, Türk tırlarının Bab es-Selame’de yük boşaltmak zorunda kalmasının ciddi mağduriyet yarattığını söyledi. 1 Temmuz 2024’te yaklaşık 80 Türk tırının yakıldığı ve şoförlerin darp edildiği olayları hatırlatan Celkanlı, gümrük aramalarında araçlara zarar verildiğini ve şoförlerin kötü muameleye maruz kaldığını dile getirdi.
Sınır Kapılarında Yoğunluk Artıyor
Bab es-Selame Gümrük Kapısı’ndaki kapasite yetersizliği nedeniyle Öncüpınar’da yoğunluk yaşandığını belirten Celkanlı, tırların ortalama 5 gün beklediğini söyledi. Günlük 210 araç geçiş kapasitesinin en az 500’e çıkarılması gerektiğini vurguladı.
Serbest Ticaret ve Yeni Düzenlemeler Önerildi
Celkanlı, iki ülke arasında Serbest Ticaret Anlaşması olmamasının yüksek vergilere yol açtığını ifade ederek şu önerileri sıraladı:
• Sınır illerine günlük 200 bin TL’ye kadar beyannamesiz satış imkânı sağlanması
• Sınır ticaret merkezlerinin yeniden aktif hale getirilmesi
• Suriye’nin yeniden yapılanma sürecinde Türk firmalarına öncelik verilmesi
• Bölgedeki iş gücünü desteklemek için günübirlik geçişlerin kolaylaştırılması
“Bölge Ekonomisi İçin Hayati”
Celkanlı, söz konusu sorunların çözümünün Kilis ve bölge ekonomisi açısından kritik olduğunu belirterek, “Sınır ticaretinin gelişmesi, istihdamın artması ve ihracatın güçlenmesi için bu adımlar artık zorunludur” dedi.
KİTSO’nun hazırladığı raporun, Nisan ayında yapılacak JETCO toplantısında ele alınarak somut adımlara dönüşmesi bekleniyor.
Haber: İbrahim Güneş