Bazı ülkelerde yasal olan ötenazi, dünya genelinde hâlâ en tartışmalı konulardan biri olmaya devam ediyor.
Dünya genelinde “ölme hakkı” olarak da bilinen ötenazi uygulaması, hukuk, tıp ve etik alanlarının kesişiminde yer alan en kritik başlıklardan biri haline geldi. Bir yanda ağır hastaların acısına son verilmesini savunanlar, diğer yanda yaşam hakkının dokunulmaz olduğunu belirtenler… Bu tartışma büyürken, bazı ülkeler ötenaziyi yasallaştırdı, bazıları ise kesin şekilde yasakladı.
AVRUPA ÖNCÜ ROLDE
Ötenazinin yasal olduğu ülkelerin başında Avrupa geliyor.
Hollanda, 2002 yılında aldığı kararla bu alanda dünyada bir ilki gerçekleştirdi. Ardından Belçika ve Lüksemburg benzer düzenlemeleri hayata geçirdi.
Son yıllarda İspanya da yasayı yürürlüğe aldı. Bu ülkelerde doktorlar, belirli şartlar sağlandığında hastanın yaşamını sonlandırabiliyor.
AMERİKA VE DİĞER ÜLKELER
Avrupa dışında da ötenaziye izin veren ülkeler bulunuyor.
Kanada ve Kolombiya bu konuda öne çıkan ülkeler arasında yer alıyor. Ayrıca Yeni Zelanda ve Avustralya da son yıllarda yasal düzenlemeler yaptı.
Bu ülkelerde uygulama genellikle “tıbbi destekli ölüm” kapsamında yürütülüyor.
YARDIMLI İNTİHAR MODELİ
Bazı ülkeler ise farklı bir model uyguluyor.
İsviçre, Almanya ve Avusturya gibi ülkelerde “yardımlı intihar” yasal.
Bu sistemde doktor doğrudan müdahale etmiyor, sadece hastaya gerekli ilacı sağlıyor. Son adımı ise hasta kendisi gerçekleştiriyor.
TÜRKİYE’DE DURUM NET
Türkiye’de ise ötenazi tamamen yasak.
Mevcut yasal düzenlemelere göre bu tür bir uygulama “kasten öldürme” kapsamında değerlendiriliyor ve ağır cezai yaptırımlar içeriyor.
Benzer şekilde Birleşik Krallık, Fransa ve İtalya gibi ülkelerde de aktif ötenaziye izin verilmiyor.
ŞARTLAR ÇOK AĞIR
Ötenazinin yasal olduğu ülkelerde bile süreç oldukça sıkı denetleniyor.
Genel olarak:
Hastanın açık ve yazılı onayı
İyileşmesi mümkün olmayan hastalık
Dayanılmaz fiziksel veya psikolojik acı
Birden fazla doktor raporu
gibi şartlar aranıyor.
TARTIŞMA BÜYÜYOR
Ötenazi konusu yalnızca tıbbi değil, aynı zamanda toplumsal bir mesele.
Bir kesim, bireyin kendi yaşamı üzerinde karar verme hakkını savunurken; diğer kesim bunun insan hayatının değerini zedelediğini düşünüyor.
Artan kronik hastalıklar ve yaşam süresinin uzamasıyla birlikte bu tartışmanın önümüzdeki yıllarda daha da büyümesi bekleniyor.