Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Talip Asil, hamilelikte sık dile getirilen “bebek beyni” ifadesinin bilimsel bir karşılığı olabileceğini söyledi. Asil’e göre gebelik sırasında beyinde görülen bazı yapısal değişimler, “kayıp” değil; annelik rolüne uyumun parçası olan bir yeniden yapılanma sürecini işaret ediyor.
Bu değerlendirme, İspanya’da yürütülen ve sonuçları Nature Communications dergisinde yayımlanan bir araştırmanın bulgularıyla da örtüşüyor. Araştırmada hamile kadınların beyinleri, gebelik öncesi dönemden başlayarak gebelik süreci ve doğum sonrası aşamalarda MR (manyetik rezonans) yöntemiyle incelendi. Çalışma, hamilelik döneminde beyinde önemli yapısal değişiklikler meydana geldiğini ortaya koydu.
“Gri madde azalışı kayıp değil, uyum”
Prof. Dr. Talip Asil, toplumda hamilelikte unutkanlığın yaygın bir şikâyet olduğuna dikkat çekerek, bilimsel çalışmaların bu tabloyu farklı yorumladığını söyledi. Asil, “Gebelik döneminde beynin bazı bölgelerinde gri madde hacminde azalma görülebiliyor. Bu çoğu zaman bir kayıp gibi algılansa da aslında beynin annelik rolüne hazırlanmasıyla ilgili bir yeniden yapılanma sürecini yansıtıyor” ifadelerini kullandı.
Empati ve sosyal algı ağlarında değişim
Asil, son yıllarda yapılan nörogörüntüleme çalışmalarında hamilelik sürecinde özellikle empati, sosyal algı ve duygusal işlemleme ile ilişkili beyin ağlarında belirgin değişimler tespit edildiğini belirtti. Bu değişimlerin anne-bebek bağını güçlendirebileceğini vurgulayan Asil, “Beyin bu süreçte adeta bir ‘yeniden düzenleme’ yaşıyor. Sinir ağlarındaki bu düzenleme, annenin bebeğin ihtiyaçlarını daha hızlı fark etmesini ve daha duyarlı tepki vermesini mümkün kılabiliyor” dedi.
Hormonal değişimlerin etkisi
Gebelikte yaşanan hormonal değişimlerin beyin yapısını etkilediğini söyleyen Asil, özellikle östrojen düzeylerindeki artışın sinir ağlarının yeniden şekillenmesinde rol oynayabileceğini ifade etti. Bu değişimlerin empati ve sosyal bağlanmayla ilişkili bölgelerde yoğunlaşmasının, “anneliğe yönelik biyolojik bir adaptasyon” olarak değerlendirilebileceğini kaydetti.
Unutkanlık her zaman “beyin değişimi” değil
Prof. Dr. Asil, hamilelikte görülen hafıza ve dikkat sorunlarının her zaman doğrudan beyin yapısındaki değişimlerle açıklanamayacağını da belirtti. Uyku düzenindeki bozulma, yorgunluk ve artan metabolik yükün de unutkanlık hissini artırabildiğini söyledi. “Gebelik vücudun birçok sistemini etkileyen yoğun bir süreçtir. Bu nedenle zaman zaman dikkat dağınıklığı ya da unutkanlık hissi yaşanması doğal karşılanabilir” dedi.
Asil, gebelikte beyinde meydana gelen değişimlerin daha iyi anlaşılmasının, doğum sonrası depresyon gibi sorunların erken fark edilmesi ve annelerin daha etkin desteklenmesi açısından önem taşıdığını vurguladı.