Hint Okyanusu’nda yaşanan olay uluslararası siyasette büyük bir krize yol açtı. İran Donanması’na ait IRIS Dena fırkateyni, Sri Lanka açıklarında düzenlenen saldırı sonucu battı. Saldırıda en az 104 İran denizcisinin hayatını kaybettiği bildirildi.
Olayın ardından ortaya atılan iddialar ise diplomasi dünyasında büyük tartışma yarattı. İran basınına göre, geminin konumunun Hindistan tarafından İsrail ile paylaşıldığı ileri sürüldü.
Hintli generalden tartışma yaratan açıklama
Yeni Delhi’de düzenlenen Raisina Diyaloğu forumunda konuşan Hindistan Kara Kuvvetleri Komutanı General Upendra Dwivedi, İran gemisiyle ilgili soruya verdiği yanıtla dikkat çekti.
Dwivedi, İran gemisinin Hint karasularında bulunduğu sürece güvenlik altında olduğunu ancak uluslararası sulara çıktıktan sonra durumun değiştiğini söyledi. Dwivedi açıklamasında, İsrail ile yapılan yeni stratejik anlaşmalar kapsamında geminin konum bilgilerinin paylaşıldığını ifade etti.
Bu açıklama, İran kamuoyunda “açık ihanet” olarak yorumlandı.
Tatbikat davetiyle başlayan süreç
İran basınında yer alan bilgilere göre olayın başlangıcı, Hindistan’ın düzenlediği MILAN 2026 uluslararası deniz tatbikatı oldu.
Hindistan yönetimi İran Donanması’nı tatbikata “şeref konuğu” olarak davet etti. İran ise bu davete karşılık donanmasının modern savaş gemilerinden biri olan IRIS Dena fırkateynini bölgeye gönderdi.
Tatbikat devam ederken ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonları başladı. İran gemisi dönüş yoluna geçtiği sırada hedef haline geldi.
Beyaz bayrak taşıdığı iddiası
Saldırıyla ilgili en tartışmalı iddialardan biri geminin durumuna ilişkin oldu.
İran basınında yer alan haberlere göre saldırı sırasında geminin direğinde “beyaz bayrak” bulunduğu ve geminin herhangi bir çatışma faaliyeti yürütmediği ileri sürüldü.
Uluslararası deniz hukukuna göre teslimiyet veya savaş dışı statüyü temsil eden beyaz bayrak taşıyan hedeflere saldırı yapılması savaş suçu olarak değerlendiriliyor.
Saldırı iftar saatinde gerçekleşti
Olayın zamanlaması da tartışma yarattı. Ramazan ayı nedeniyle gemide bulunan mürettebatın iftar için yemekhanede toplandığı sırada saldırının gerçekleştiği iddia edildi.
ABD’ye ait bir nükleer denizaltıdan ateşlenen torpidoların geminin gövdesinde ağır hasar oluşturduğu ve fırkateynin kısa sürede battığı bildirildi.
130 kişilik mürettebattan 104 askerin cansız bedenine ulaşıldığı, bazı denizcilerin ise kayıp olduğu belirtildi.
Olay, başta İran olmak üzere birçok ülkede sert tepkilere yol açarken, bölgede diplomatik gerilimin daha da artabileceği değerlendiriliyor.