Türkiye, Mavi Vatan politikasını yeni bir aşamaya taşıyacak önemli bir hukuki düzenleme için düğmeye bastı. Ankara Üniversitesi Deniz Hukuku Ulusal Araştırma Merkezi (DEHUKAM) tarafından hazırlanan “Türk Deniz Yetki Alanları Kanun Taslağı”, düzenlenen basın toplantısıyla kamuoyuna tanıtıldı.
Hazırlanan taslağın, Türkiye’nin deniz yetki alanlarını uluslararası hukuka uygun şekilde tanımlayan kapsamlı bir çatı düzenleme niteliği taşıdığı belirtildi. Taslağın yasalaşması halinde Türkiye’nin denizlerdeki egemenlik haklarının daha güçlü hukuki zemine kavuşacağı ifade edildi.
“Milli İradenin Denizlerdeki En Güçlü Tescili”
DEHUKAM Yönetim Kurulu Başkanı Süleyman Önel, şu an için ortada TBMM’ye sunulmuş resmi bir kanun teklifi bulunmadığını belirtti. Önel, taslağın yıllardır ilgili kurumların katkısıyla hazırlandığını ve özellikle 2018’den itibaren akademik ve teknik çalışmaların yoğunlaştığını söyledi.
Taslağın; Cumhurbaşkanlığı politika kurulları, Dışişleri Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve ilgili kamu kurumlarının koordinasyonuyla hazırlandığı ifade edildi.
Türkiye’nin Denizlerdeki Hakları Tek Tek Tanımlanıyor
Taslakta Türk iç suları, karasuları, kıta sahanlığı, bitişik bölge ve münhasır ekonomik bölgeye ilişkin kapsamlı düzenlemeler yer alıyor.
Ayrıca İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı ve Marmara Denizi’nin Türk iç sularının parçası olduğu yeniden vurgulanırken, Montrö Boğazlar Sözleşmesi’nden doğan hakların da korunduğu belirtildi.
Ege’de 6 Mil Uygulaması Sürecek
Taslağın mevcut karasuları uygulamalarında değişiklik öngörmediği açıklandı. Buna göre Ege Denizi’nde mevcut 6 millik uygulama devam edecek. Akdeniz ve Karadeniz’de ise 12 deniz mili uygulaması sürdürülecek.
Taslağın ilgili maddelerinde “özel koşullar” ve “hakkaniyet ilkesi” vurgusu yapılarak Türkiye’nin deniz yetki alanlarına ilişkin tezlerinin hukuki güvence altına alındığı ifade edildi.
Enerji ve Doğal Kaynaklarda Tam Yetki
Hazırlanan düzenlemeyle Türkiye’nin münhasır ekonomik bölgede bulunan hidrokarbon, maden, enerji ve biyolojik kaynaklar üzerindeki egemen haklarının net şekilde kayıt altına alınacağı belirtildi.
Rüzgâr, akıntı, gelgit ve güneş enerjisi gibi deniz kaynaklı enerji faaliyetlerinin de Türkiye Cumhuriyeti’nin iznine tabi olacağı kaydedildi.
“Türkiye Artık Lider Ülke Konumunda”
Cumhurbaşkanlığı Dış Politika ve Güvenlik Kurulu Başkan Vekili Prof. Dr. Çağrı Erhan, Türkiye’nin artık yalnızca deniz hukukunu uygulayan değil, aynı zamanda kuralların oluşumuna katkı sağlayan lider ülkelerden biri haline geldiğini söyledi.
Taslağın herhangi bir ülkeye karşı hazırlanmadığını vurgulayan Erhan, çalışmanın tamamen Türkiye’nin uluslararası hukuktan kaynaklanan hak ve menfaatlerini koruma amacı taşıdığını ifade etti.