Yıllardır süren zulüm bardağı taşırdı
Kıbrıs Türkleri, 1963'teki "Kanlı Noel" olaylarından bu yana Rum EOKA çeteleri tarafından defalarca katliama uğramış, köylerinden sürülmüş, sayısız soydaşımız hayatını kaybetmişti. Ada'daki Türk varlığını tamamen yok etmeyi hedefleyen bu baskı, 15 Temmuz 1974'te büyük bir tehdide dönüştü: Yunanistan'daki askeri cuntanın desteğiyle Nikos Sampson, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Makarios'a karşı bir darbe düzenledi. Bu darbe, adayı doğrudan Yunanistan'a bağlamayı (enosis) amaçlıyordu ve Kıbrıs Türklerinin varlığı için son derece açık bir tehlike anlamına geliyordu.
Ecevit önce diplomasiyi denedi
Türkiye, harekete geçmeden önce sorunu barışçıl yollarla çözmek için elinden geleni yaptı. Başbakan Bülent Ecevit ve Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan, Kıbrıs'ın diğer garantör devleti olan İngiltere ile birlikte ortak bir müdahale gerçekleştirmek üzere Londra'ya gitti. Ancak İngiltere bu teklifi reddetti. Diplomatik yolun tıkanması üzerine Türkiye, Zürih ve Londra Antlaşmaları'nın kendisine tanıdığı garantörlük hakkını tek başına kullanma kararı aldı. Bakanlar Kurulu, 19 Temmuz 1974'te harekat kararını resmen açıkladı.
Ayşe Tatile Çıksın
20 Temmuz 1974 sabahı saat 06.05'te, dönemin Dışişleri Bakanı Turan Güneş'in kızının adından esinlenen "Ayşe Tatile Çıksın" parolasıyla Kıbrıs Barış Harekatı başlatıldı. Türk Hava Kuvvetleri'ne bağlı uçaklar Rum mevzilerini etkisiz hale getirirken, paraşütçü birlikleri Lefkoşa yakınlarındaki Gönyeli bölgesine indirildi. Donanmamız ise Girne kıyılarına çıkarma yaptı. Aynı anda kara birliklerimiz de ilerlemeye başladı.
Az sayıda asker ile başlayan bu kararlı harekat kısa sürede meyvesini verdi. 22 Temmuz'da 3. Paraşüt Taburu'nun taarruzuyla Deliktepe ele geçirildi; Mehmetçik önce Girne'ye girdi, ardından Lefkoşa yönüne ilerledi. Ateşkes ilan edilmeden Girne-Lefkoşa hattı birleşti ve Kıbrıs Türklerinin yaşadığı bölgelerin güvenliği sağlandı.
Sonuç: Ada'da huzur yeniden tesis edildi
Türk Silahlı Kuvvetleri'nin bu kararlı ve meşru müdahalesi karşısında hem Yunanistan'daki cunta yönetimi hem de Nikos Sampson hükümeti görevi bırakmak zorunda kaldı. Türkiye, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin çağrısına uyarak harekatı 22 Temmuz 1974'te durdursa da, sonrasında yaşanan gelişmeler nedeniyle Kıbrıs Türklerinin güvenliğini kalıcı olarak teminat altına alacak ikinci bir harekat kaçınılmaz oldu.
Bugün Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin özgür ve bağımsız topraklarında yaşayan soydaşlarımız, 51 yıl önce Mehmetçiğin gösterdiği bu kararlılığa borçlu.