Tarihte Bugün: 5 Ağustos

5 Ağustos'ta dünyada ve Türkiye'de neler yaşandı? İşte tarihe damga vuran savaşlar, siyasi gelişmeler, bilimsel başarılar ve unutulmayan olaylar...

1583

İngiliz denizci ve kâşif Humphrey Gilbert, Kuzey Amerika'daki Newfoundland bölgesini İngiltere toprağı ilan etti. Bu gelişme, İngiltere'nin Kuzey Amerika'daki sömürgecilik faaliyetlerinin başlangıcı olarak kabul edildi.

1858

Dünyanın ilk transatlantik telgraf kablosu tamamlandı. Avrupa ile Kuzey Amerika arasında ilk kez doğrudan telgraf bağlantısı kurularak iletişimde yeni bir dönem başladı.

1884

Özgürlük Heykeli'nin temel taşı New York Limanı'ndaki Liberty Adası'na yerleştirildi. Heykel, Fransa tarafından ABD'ye dostluk simgesi olarak hediye edildi.

1914

Birinci Dünya Savaşı sırasında Karadağ, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'na savaş ilan etti. Böylece savaş Balkanlar'da daha da genişledi.

1921

Türkiye Büyük Millet Meclisi, Mustafa Kemal Paşa'ya üç aylık süreyle Başkomutanlık yetkisi verdi. Karar, Kurtuluş Savaşı'nın en kritik dönüm noktalarından biri oldu ve Sakarya Meydan Muharebesi öncesinde ordunun tek merkezden yönetilmesini sağladı.

1930

ABD'de ilk kez cezaevi isyanlarını bastırmak amacıyla göz yaşartıcı gaz kullanıldı.

1949

Ekvador'da meydana gelen büyük depremde yaklaşık 6 bin kişi hayatını kaybetti.

1960

Yukarı Volta, Fransa'dan bağımsızlığını ilan etti. Ülkenin adı daha sonra Burkina Faso olarak değiştirildi.

1962

Güney Afrika'da ırk ayrımcılığına (Apartheid) karşı mücadelenin sembol isimlerinden Nelson Mandela tutuklandı. Mandela yaklaşık 27 yıl cezaevinde kaldıktan sonra 1990 yılında özgürlüğüne kavuştu ve 1994 yılında Güney Afrika Cumhuriyeti'nin demokratik seçimlerle göreve gelen ilk siyahi devlet başkanı oldu.

1962

Hollywood'un unutulmaz yıldızlarından Marilyn Monroe, Los Angeles'taki evinde hayatını kaybetti. Ölümü, dünya kamuoyunda büyük yankı uyandırdı.

1963

ABD, Sovyetler Birliği ve Birleşik Krallık arasında Kısmi Nükleer Deneme Yasağı Antlaşması imzalandı.

1964

ABD Başkanı Lyndon B. Johnson, Tonkin Körfezi'nde bir Amerikan destroyerine saldırı düzenlendiği iddiasının ardından Kuzey Vietnam'ın bombalanması emrini verdi. Daha sonra "Tonkin Körfezi Olayı" olarak bilinen hadisenin gerekçeleri uzun yıllar tartışma konusu oldu ve Vietnam Savaşı'nın genişlemesinde önemli bir dönüm noktası olarak tarihe geçti.

1965

Keşmir'de yaşanan gerilim nedeniyle Hindistan ile Pakistan arasında savaş başladı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin çağrısıyla ilan edilen ateşkes sonucunda çatışmalar 23 Eylül 1965 tarihinde sona erdi.

1966

Çin'de Mao Zedong liderliğinde başlatılan Kültür Devrimi resmen ilan edildi.

1969

NASA'nın uzay aracı Mariner 7, Mars'ın yakınından geçerek gezegenin ayrıntılı görüntülerini Dünya'ya gönderdi.

1981

ABD Başkanı Ronald Reagan, yasa dışı greve katıldıkları gerekçesiyle 11 bin 359 hava trafik kontrolörünü görevden aldı.

1991

Endonezya'da meydana gelen deprem ve tsunami yüzlerce kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu.

1995

Hırvatistan ordusu, "Fırtına Harekâtı" kapsamında Knin kentini ele geçirdi. Operasyon, Balkan Savaşları'nın seyrini değiştiren gelişmelerden biri oldu.

2002

Türkiye Büyük Millet Meclisi, erken genel seçimlerin 3 Kasım 2002 tarihinde yapılmasına karar verdi.

2003

Filipinler'in Mindanao Adası'nda Moro İslami Kurtuluş Cephesi'nin (MILF) kurucu liderlerinden Selâmet Haşim hayatını kaybetti. Moro Müslümanlarının uzun yıllar süren özerklik mücadelesinde önemli rol oynayan Haşim'in vefatı bölgede büyük yankı uyandırdı.

2010

Şili'deki San José madeninde meydana gelen göçükte 33 madenci yerin yaklaşık 700 metre altında mahsur kaldı. Madenciler, 69 gün süren çalışmaların ardından 13 Ekim 2010'da sağ olarak kurtarıldı ve olay dünya çapında büyük yankı uyandırdı.

2012

Mısır'ın Gazze sınırındaki Refah bölgesinde bulunan bir sınır karakoluna düzenlenen saldırıda 16 sınır muhafızı hayatını kaybetti. Olayın ardından Refah Sınır Kapısı geçici olarak kapatılırken, dönemin Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi saldırının faillerinin adalet önüne çıkarılacağını açıkladı.

2014

Gazze'de devam eden çatışmalar sırasında Hamas ile İsrail, Mısır'ın önerdiği 72 saatlik ateşkesi kabul etti. Ateşkes kapsamında İsrail ordusu kara birliklerini Gazze'den çekirdiğini duyurdu.

2014

Irak ve Suriye'de terör örgütü DEAŞ'ın saldırıları nedeniyle on binlerce Ezidi, Sincar Dağı'na sığınmak zorunda kaldı. Olay, uluslararası kamuoyunda büyük bir insani kriz olarak değerlendirildi.

2016

15 Temmuz darbe girişimine ilişkin yürütülen soruşturma kapsamında eski İstanbul Valisi Hüseyin Avni Mutlu tutuklandı.

2017

Venezuela'da tartışmalı Kurucu Meclis resmen göreve başladı. Ülkedeki siyasi kriz daha da derinleşti.

2019

Hindistan hükümeti, Cammu ve Keşmir'in anayasal özel statüsünü kaldıran düzenlemeyi yürürlüğe koydu. Karar, Hindistan ile Pakistan arasında yeni bir diplomatik krize neden oldu.

2020

Hindistan Başbakanı Narendra Modi, Ayodhya'da Ram Tapınağı'nın temel atma törenine katıldı. Tören ülkede geniş yankı uyandırdı.

2024

Bangladeş'te hükümet karşıtı protestoların ardından Başbakan Şeyh Hasina görevinden ayrılarak ülkeyi terk etti. Ülkede geçici yönetim süreci başladı.

5 Ağustos, dünya tarihinde savaşlardan diplomatik gelişmelere, bilimsel ilerlemelerden siyasi dönüm noktalarına kadar birçok önemli olaya sahne oldu. "Tarihte Bugün" köşemizde geçmişin iz bırakan gelişmelerini sizlerle buluşturmaya devam edeceğiz.