Trafikte Yeni Dönem: Cezaları Artıran Teklif Yasalaştı

TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen düzenleme; plaka sahteciliğinden alkollü sürüşe, hızdan telefona kadar birçok ihlalde para cezalarını yükseltti.

Trafik düzenlemelerini içeren ve Karayolları Trafik Kanunu’nda değişiklikler yapan kanun teklifi, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilerek yasalaştı. Düzenleme; denetim yetkileri, araç tescil süreçleri, plaka ve belge ihlalleri, sürücü belgesi yaptırımları ile birçok trafik kuralına yönelik idari para cezalarında kapsamlı artışlar getiriyor.

Trafik denetiminde yetki genişliyor

Kanunla; otoyollardan sorumlu birimlerde görevli trafik zabıtasının, sorumluluk sahasıyla sınırlı kalmak üzere İçişleri Bakanı’nın uygun görmesi halinde genel zabıta olarak da görevlendirilebilmesine imkân tanındı. Trafik zabıtasının bulunmadığı veya yetersiz kaldığı yerlerde ise genel zabıta, mevzuat çerçevesinde trafiği düzenleme ve trafik suçlarına el koyma yetkisini kullanabilecek.

Tescil işlemlerinde süreler netleşti

Elektronik ortamda tescili mümkün olan araçlarda, satış tarihinden itibaren 3 iş günü içinde tescil zorunluluğu getirildi.

Miras kalan araçlarda “90 gün” şartı

Araç sahibinin vefatı halinde mirasçıların, vefat tarihinden itibaren 90 gün içinde tescil kuruluşuna başvurarak kendi adlarına tescil belgesi almaları zorunlu oldu. Süresi içinde tescil edilmeden kara yoluna çıkarıldığı tespit edilen araçlarda sürücüye 3 bin TL idari para cezası uygulanacak ve araç, mirasçılar adına tescil edilene kadar trafikten men edilecek.

Plaka ve belge ihlallerine çok ağır yaptırımlar

Düzenlemenin en dikkat çeken başlıklarından biri plaka/tescil ihlalleri oldu:

• Tescil belgesi ve plaka alınmadan kara yoluna çıkarılan araçlarda sürücüye ceza 46 bin TL’ye yükseltildi. Hurdaya ayrılmış araçların kullanılması halinde de aynı tutar uygulanacak.

• Yönetmelikteki nitelik/ölçülere aykırı plaka takan, öngörülen sayıda plaka takmayan sürücülere 4 bin TL ceza verilecek; araç, plaka uygun hale gelene kadar trafikten men edilecek.

• Plakanın farklı okunmasına/okunamamasına bilerek neden olacak şekilde plakasında değişiklik yapan sürücülere 140 bin TL ceza, ayrıca 30 gün trafikten men yaptırımı uygulanacak. Aynı ihlalin 1 yıl içinde iki veya daha fazla tekrarı halinde ceza her seferinde 280 bin TL, men süresi 60 gün olabilecek.

• Tescilli aracı plakasız kullananlara 46 bin TL ceza, sürücü belgesine 30 gün el koyma ve araca 30 gün trafikten men yaptırımı getirildi. Aynı fiilin 1 yıl içinde iki veya daha fazla tekrarı halinde her seferinde 140 bin TL ceza, ehliyete 60 gün el koyma ve araca 60 gün trafikten men uygulanacak.

• Başka araca ait plaka, geçici plaka, basım kuruluşunca verilmemiş plaka, tescil kaydı bulunmayan plaka veya sahte plaka takıp kullananlara 140 bin TL ceza, ehliyete 30 gün el koyma ve araca 30 gün trafikten men; tekrarında 280 bin TL, ehliyete 60 gün el koyma ve araca 60 gün men yaptırımı öngörüldü. Ayrıca Türk Ceza Kanunu kapsamında “resmi belgede sahtecilik” hükümleri de gündeme gelecek.

Ehliyet iadesinde yeni şart

Sürücü belgesi geri alınan kişilerin ehliyetlerini geri alabilmesi için, Kanun kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması şartı getirildi.

Takograf, taksimetre ve hız sınırlayıcıya sıkı denetim

Yük taşımada kullanılan belirli araçlar ile yolcu taşımacılığında kullanılan büyük kapasiteli araçlarda takograf, taksilerde taksimetre, belirlenen araçlarda hız sınırlayıcı bulundurma ve kullanma zorunluluğu genişletildi. Bu sistemlere müdahale edilerek yanlış veri üretilmesi veya bu şekildeki cihazların kullanılması yasaklandı.

• Gerekli gereçleri bulundurmayanlara 1.000 TL

• Takograf ve hız sınırlayıcı bulundurmayan/kullanmayanlara 75 bin TL

• Taksimetre bulundurmayan/kullanmayan taksilere 46 bin TL idari para cezası uygulanacak.

Ehliyetsiz araç kullananlara 40 bin TL, bazı hallerde 200 bin TL

Sürücü belgesi olmadan araç kullananlara 40 bin TL ceza getirildi. Sürücü belgesi geçici olarak geri alınmış olmasına rağmen araç kullananlara 200 bin TL, ehliyeti iptal edildiği halde araç kullananlara da 200 bin TL ceza uygulanacak. Ayrıca aracı kullandıran işleten hakkında da 40 bin TL idari para cezası öngörüldü.

Trafikte saldırganlığa ağır yaptırım

Trafikte saldırı amacıyla başka bir aracı ısrarla takip eden veya bu amaçla araçtan inen sürücülere 180 bin TL ceza, ehliyete 60 gün el koyma ve araca 30 gün trafikten men yaptırımı getirildi.

Kırmızı ışık ihlali kademeli artacak

Kırmızı ışık ihlallerinde, aynı fiilin 1 yıl içinde tekrarı halinde cezalar kademeli olarak yükseltildi:

• 2. ihlal: 10 bin TL

• 1. ihlal: 15 bin TL

• 1. ihlal: 20 bin TL

• 1. ihlal: 30 bin TL

• 1. ihlal: 80 bin TL

Alkollü/uyuşturucu etkisiyle araç kullanmada cezalar yükseldi

0,50 promilin üzerinde alkollü araç kullananlara ceza 25 bin TL’ye çıkarıldı. İkinci kez yakalananlara 50 bin TL, üçüncü ve daha fazla tekrar halinde 150 bin TL ceza öngörüldü. Uyuşturucu veya uyarıcı madde aldığı tespit edilen sürücülere 150 bin TL ceza uygulanacak ve sürücü belgesi iptal edilecek.

Radar tespit cihazına 370 bin TL

Hız denetim cihazlarının yerini tespit eden veya sürücüyü ikaz eden cihazların imalatı/ithali ve araçta bulundurulması yasaklandı. İmal/ithal edene 370 bin TL, araçta bulundurana 185 bin TL ceza uygulanacak; ayrıca el koyma ve mülkiyetin kamuya geçirilmesi süreçleri işletilecek.

Yürürlük

Genel Kurul’da kabul edilen önergeye göre, “motorsuz taşıt ve elektrikli skuter sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi olmasına” ilişkin hüküm 1 Ocak 2027’de, diğer hükümler ise düzenlemenin yayımı tarihinde yürürlüğe girecek.

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)

Haber: Mehmet REYHANLI