Emeklilerin gelir güvencesini artıran, sağlık hizmetlerine erişimi kolaylaştıran ve yaşlı nüfusun sosyal hayata katılımını güçlendiren yeni uygulamalar üç bakanlık tarafından eş zamanlı yürütülüyor.
Türkiye’de emekli ve yaşlı nüfusa yönelik destekler, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın koordinasyonunda genişletiliyor. Yeni uygulamalar, gelir güvencesinin korunması, sağlık hizmetlerine hızlı erişim sağlanması ve sosyal katılımın artırılması hedefiyle hayata geçiriliyor.
Emekli aylıkları, ikramiyeler ve promosyonlarda artış
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, emekli aylıklarını enflasyon ve refah payıyla düzenli olarak artırırken, Ramazan ve Kurban Bayramı ikramiyeleri yıllık toplam 6 bin liraya yükseltildi. 2025 yılı için ek artış seçeneklerinin de değerlendirildiği ifade edildi.
Bankalarla yapılan yeni protokollerle promosyonlar yükseltilirken, en düşük emekli aylığı belirli aralıklarla güncelleniyor. Maaşa ek ödeme uygulaması devam ederken, bankaya gidemeyen emekliler için evde maaş uygulaması sürüyor.
81 ildeki SGK müdürlüklerinde oluşturulan “Türkiye Yüzyılı’nın Emektarları” masaları, emeklilere hızlı bilgi ve işlem desteği veriyor. Çalışmayı sürdüren emeklilerden alınan sosyal güvenlik destek primi kesintisinin kaldırılması ise çalışan emeklilerin gelirini artırıyor.
Yeni dönemde ev kadınlarına emeklilik desteği, kültür-sanat ve ulaşım indirimleri ile dijital hizmetlerin yaygınlaştırılması planlanıyor.
Koruyucu sağlık hizmetleri ve evde bakım modeli
Sağlık Bakanlığı, emekli ve kronik hastalığı bulunan vatandaşlara yönelik koruyucu sağlık hizmetlerini güçlendiriyor. KETEM merkezleri üzerinden meme, kolon ve rahim ağzı kanserlerine yönelik ücretsiz taramalar yapılıyor. Aile hekimlikleri hipertansiyon, diyabet ve KOAH gibi kronik hastalıkları düzenli olarak izliyor.
65 yaş üstü bireyler, 20’den fazla parametreyle değerlendiriliyor ve riskler erken dönemde tespit ediliyor. Evde Sağlık Hizmetleri, ileri yaşlı, yatağa bağımlı veya kronik hastalara ev ortamında muayene, pansuman, enjeksiyon, tetkik için numune alımı ve nakil koordinasyonu sağlıyor.
Rapor ve reçeteler, ihtiyaç halinde e-Rapor sistemi üzerinden yenilenebiliyor. Tekerlekli sandalye, işitme cihazı, protez-ortez ve solunum cihazı gibi medikal ekipmanların bedelleri SGK tarafından karşılanıyor. Kamu sağlık tesislerinde erişilebilirlik denetimleri devam ederken, 65 yaş üstü hastalara polikliniklerde öncelik tanınıyor.
Sosyal yardımlar, huzurevleri ve evde bakım desteği genişletiliyor
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, yaşlı ve engelli vatandaşlara yönelik sosyal yardımları artırdı. 2002’de 24 lira olan yaşlı aylığı, 2025’in ikinci yarısı için 5 bin 390 liraya yükseltildi. Engelli aylıkları ise engel oranına göre 4 bin 302 ila 6 bin 454 lira arasında değişiyor.
Huzurevleri, yaşlı bakım ve rehabilitasyon merkezleri, gündüzlü bakım merkezleri ve Yaşlı Yaşam Evleri ile çok katmanlı bir bakım modeli uygulanıyor. Bugün yaklaşık 30 bin yaşlı kurumsal bakım hizmetlerinden yararlanıyor.
2006’dan bu yana sürdürülen Evde Bakım Yardımı kapsamında, ağır engelli bireylerin bakımını üstlenen yakınlarına aylık 11 bin 702 lira ödeniyor. Bugüne kadar program için 228 milyar lirayı aşkın kaynak kullanıldı.
YADES, Vefa Programı ve dijital katılım projeleri
Yaşlı Destek Programı (YADES) ile belediyelerle iş birliği içinde 2016–2025 döneminde 91 projeyle 160 binden fazla yaşlıya evde bakım, psiko-sosyal destek ve kültürel faaliyet hizmeti sağlandı.
Ulusal Vefa Programı kapsamında, kendi temel ihtiyaçlarını karşılayamayan yaşlı, engelli ve ağır kronik hastalara düzenli hane ziyaretleri yapılarak temizlik ve bakım desteği veriliyor.
“Dijital Bahar” projesiyle huzurevlerinde kalan yaşlılara tablet ve akıllı telefon kullanımı öğretiliyor; dijital okuryazarlıkları artırılıyor. “Torunum Olur Musun?” gibi projelerle kuşaklararası dayanışma destekleniyor.
Yetkililer, üç bakanlığın ortak yürüttüğü çalışmaların, emekli ve yaşlı vatandaşların gelir güvencesini artırmak, sağlık ve bakım hizmetlerinde eşitliği sağlamak ve sosyal hayata katılımı güçlendirmek için sürdürüldüğünü belirtiyor.
Haber: Abdurrahman REYHANLI
Kaynak: İHA
emekli destek, yaşlı hizmetleri, sosyal devlet