“Ayak bileği burkulmalarını hafife almayın”

Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. M. Nazım Karalezli, ayak bileği burkulmalarının basit bir sakatlık gibi görülmemesi gerektiğini belirterek, özellikle ilk 3 haftadaki doğru tedavinin kritik olduğunu söyledi. Karalezli, burkulmanın çoğunlukla ayağın içe doğru ani dönmesiyle bağların esnemesi veya yırtılması sonucu oluştuğunu, en sık dış yan bağların (ATFL) zarar gördüğünü ifade etti.

Burkulma anında şiddetli ağrı ve kısa sürede gelişen şişliğin önemli bulgular olduğuna dikkat çeken Karalezli, 24 saat içinde topuğa ve parmaklara doğru yayılan morarmanın iç kanamaya işaret edebileceğini kaydetti. Üzerine basamama, boşluk hissi ve yürürken güvensizlik gibi şikayetlerin de yaralanmanın ciddiyetini gösterebileceğini vurguladı.

Karalezli, hastaların önemli bir bölümünün röntgende kırık görülmeyince tedaviyi yarıda bıraktığını belirterek, “Kırık yok demek, hasar yok demek değildir” uyarısında bulundu. Yırtılan bağın sıkı ve sağlam iyileşebilmesi için en az 3 hafta ortez ya da atel gibi destekleyici uygulamalar gerektiğini söyleyen Karalezli, desteksiz erken yük vermenin bağların gevşek iyileşmesine, kronik ağrıya ve tekrarlayan burkulmalara zemin hazırlayabileceğini dile getirdi. Bağların yalnızca kemikleri tutmadığını, aynı zamanda ayağın konumunu algılayan sinir uçlarını içerdiğini belirten Karalezli, uygun fizik tedavi yapılmazsa denge kaybının kalıcı hale gelebileceğini aktardı.

İlk 48 saatin önemine işaret eden Karalezli, burkulmalarda RICE prensibinin uygulanmasını önerdi. İstirahat, buz uygulaması, elastik bandajla kompresyon ve ayağın kalp seviyesinden yukarıda tutulmasının şişliği ve hasarı azaltacağını ifade etti. Modern yaklaşımın fonksiyonel tedaviye dayandığını belirten Karalezli, ayağın sağa-sola dönmesini engelleyip hareketine izin veren özel bilekliklerin 3-6 hafta kullanılabildiğini, denge egzersizleriyle derin duyunun yeniden kazandırılmasının tedavinin temel parçası olduğunu söyledi.

Cerrahinin çoğu taze burkulmada gerekmediğini vurgulayan Karalezli, ancak kronik instabilite gelişen, düz yolda yürürken bile ayağı dönen ya da eklem içinde kıkırdak hasarı bulunan hastalarda ameliyatın gündeme gelebileceğini belirtti. Halk arasında görülen “kırıkçıya çektirme” uygulamasının riskli olduğunu söyleyen Karalezli, bu tür müdahalelerin mevcut hasarı artırabileceği uyarısında bulundu. Spora dönüş süresinin yaralanmanın derecesine göre değiştiğini kaydeden Karalezli, ağrısız şekilde tek ayak üzerinde zıplayabilmenin spora dönüş için önemli bir ölçüt olduğunu, basit burkulmalarda 2-3 hafta, ciddi bağ yırtıklarında ise 6-8 haftanın gerekebileceğini ifade etti.

Prof. Dr. Karalezli, “Ayak bileği burkulmasını hafife almayın. İlk 3 haftada kullanacağınız basit bir bileklik, sizi ömür boyu sürebilecek bir sorundan kurtarabilir” dedi.

Haber: Mehmet REYHANLI