Hürmüz Krizi Küresel Ekonomiyi Sarstı

             Uluslararası Para Fonu (IMF) Sözcüsü Julie Kozack, düzenlediği basın toplantısında Orta Doğu’daki çatışmanın küresel ekonomiye etkilerine ilişkin çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.

Kozack, özellikle Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gelişmelerin dünya enerji arzını ciddi şekilde etkilediğini belirterek, küresel ekonomide şimdiden önemli aksaklıkların ortaya çıktığını söyledi.

ENERJİ ARZI DARALDI

Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının, dünya petrolünün ve deniz yoluyla taşınan LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sine erişimi kestiğini vurgulayan Kozack, bölgedeki enerji altyapısının zarar görmesinin üretimi de sekteye uğrattığını ifade etti.

Petrol ve doğal gaz fiyatlarının son bir ayda yüzde 50’den fazla arttığını belirten Kozack, bu durumun küresel piyasalar üzerinde doğrudan baskı oluşturduğunu söyledi.

GIDA FİYATLARINDA ARTIŞ RİSKİ

Enerji krizinin sadece yakıtla sınırlı kalmadığını vurgulayan Kozack, gübre sevkiyatlarında yaşanan aksamanın gıda fiyatlarını da yukarı çekebileceği uyarısında bulundu.

Taşımacılıktaki aksamalarla birlikte:

• Tarım üretimi baskı altına giriyor

• Gıda maliyetleri yükseliyor

• Küresel enflasyon riski artıyor

ENFLASYON VE BÜYÜMEYE DARBE

Kozack, enerji fiyatlarındaki artışın enflasyonu doğrudan etkilediğini belirterek şu kritik veriyi paylaştı:

• Petrol fiyatlarında yüzde 10’luk artış

• Küresel enflasyonda 40 baz puan yükseliş

• Küresel büyümede yüzde 0,1 – 0,2 düşüş

Enerji fiyatlarının uzun süre yüksek kalmasının “ikinci tur etkiler” ile daha geniş çaplı enflasyon baskısı oluşturabileceği vurgulandı.

PİYASALARDA DALGALANMA

Küresel finans piyasalarında da etkiler net şekilde görülmeye başladı:

• Hisse senedi piyasaları geriledi

• Tahvil getirileri yükseldi

• ABD doları değer kazandı

• Gelişmekte olan ülkelerin para birimleri zayıfladı

Kozack, bu dalgalanmanın küresel ölçekte hissedildiğini belirtti.

KÖRFEZ VE AVRUPA İÇİN UYARI

IMF’nin ilk değerlendirmelerine göre Körfez ülkelerinde ekonomik büyümenin zayıflaması bekleniyor. Ancak bazı ülkelerde yüksek enerji fiyatlarının üretim kaybını telafi edebileceği ifade edildi.

Avrupa için ise en büyük riskin enerji bağımlılığı olduğu vurgulandı. Enerji fiyatlarındaki artışın bölge ekonomileri üzerinde baskı oluşturacağı belirtildi.

MERKEZ BANKALARINA UYARI

Kozack, merkez bankalarına açık mesaj verdi:

“Enerji fiyatlarındaki artış karşısında tetikte olunmalı, özellikle enflasyon beklentileri yakından izlenmeli.”

ABD EKONOMİSİ VE BORÇ UYARISI

ABD ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Kozack, ülkenin 39 trilyon dolara ulaşan borcuna dikkat çekerek mali disiplin çağrısı yaptı.

SONUÇ: BELİRLEYİCİ FAKTÖR SAVAŞIN SÜRESİ

IMF’ye göre küresel ekonomideki asıl tablo, çatışmanın ne kadar süreceği ve ne kadar şiddetleneceğine bağlı olacak.

Kozack, “Genel etki büyük ölçüde çatışmanın süresi ve şiddetine bağlı” diyerek belirsizliğin sürdüğünü vurguladı.

Haber: Mehmet REYHANLI