Kilis'in Kabaltıları ve Taş Evleri Koruma Bekliyor

Güneydoğu Anadolu'nun önemli kültürel miras kentlerinden biri olan Kilis'te, yüzyıllardır ayakta kalan tarihi dar sokaklar, taş evler ve halk arasında "kabaltı" olarak bilinen abbaralar bakımsızlık nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bulunuyor.

Kentin tarihi dokusunu oluşturan bu yapılar, hem vatandaşların güvenliğini tehdit ediyor hem de kültürel miras açısından endişe oluşturuyor.

Kentin eski mahallelerinde bulunan ve büyük bölümü 19. yüzyılın sonlarında inşa edilen taş evlerin arasında uzanan dar sokaklar, bazı noktalarda bir metreye kadar düşen genişlikleriyle dikkat çekiyor. Araç girişine uygun olmayan bu sokaklarda mahalle sakinleri günlük yaşamlarını yürüyerek sürdürürken, ambulans ve itfaiye gibi acil müdahale araçlarının bölgeye ulaşmasında zaman zaman zorluk yaşandığı belirtiliyor.

Koruma altındaki tarihi yapıların bulunduğu bölgelerde yaşayan vatandaşlar ise evlerinde gerekli bakım ve onarım çalışmalarını yapmakta güçlük çektiklerini ifade ediyor. Restorasyon ve tadilat izinlerinin uzun sürmesi nedeniyle birçok tarihi yapının her geçen gün daha da yıprandığını belirten mahalle sakinleri, bazı binaların can ve mal güvenliği açısından risk oluşturduğunu dile getiriyor.

Kilis'in simgeleri arasında yer alan ve halk arasında "kabaltı" olarak bilinen abbaralar ise geleneksel mimarinin en önemli örnekleri arasında gösteriliyor. Taş yapılar arasında oluşturulan üstü kapalı bu geçitler, yaz aylarında serin bir ortam sağlamasının yanı sıra mahalleler arasında ulaşımı kolaylaştıran yapısıyla da öne çıkıyor. Gaziantep, Şanlıurfa, Mardin ve Diyarbakır'da benzer örnekleri bulunsa da Kilis'in tarihi sokak dokusu ve abbaraları özgün mimarisiyle dikkat çekiyor.

Mahalle sakinleri, tarihi mirasın korunmasına karşı olmadıklarını ancak tehlike oluşturan yapıların bir an önce restore edilmesi gerektiğini belirterek, devletin tarihi evleri kamulaştırıp aslına uygun şekilde restore etmesinin hem vatandaşların güvenliğini sağlayacağını hem de kentin kültürel mirasını gelecek nesillere aktaracağını ifade etti.

Uzmanlar da Kilis'in tarihi sokakları, taş evleri ve abbaralarının bilimsel restorasyon çalışmalarıyla korunması halinde kentin kültür turizmi açısından önemli bir cazibe merkezine dönüşebileceğini belirtiyor. Tarihi dokunun korunmasının yalnızca geçmişe sahip çıkmak değil, aynı zamanda Kilis'in ekonomik ve turizm potansiyeline de önemli katkı sağlayacağı vurgulanıyor.

Haber: İbrahim Güneş