Reklamlarda Yeni Dönem: Yapay Zeka, İndirim ve Sosyal Medyaya Sıkı Kurallar

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, Resmi Gazete'de yayımlandı. Yeni düzenlemelerle dijital ortamda tüketicilerin daha etkin korunması amaçlanırken, reklam verenler için de önemli yükümlülükler getirildi.

Hedefli Reklamlara Şeffaflık Zorunluluğu

Yönetmelikle birlikte, tüketicilerin çevrim içi davranışları ve kişisel verileri analiz edilerek hazırlanan hedefli reklamlarda şeffaflık zorunlu hale geldi. Reklam verenler, reklamın hangi kriterlere göre gösterildiğini ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğini tüketicilere açık ve kolay erişilebilir şekilde sunmak zorunda olacak.

Ayrıca çocuklara yönelik kişisel verilere dayalı profilleme yapılarak hedefli reklam gösterilmesi tamamen yasaklandı.

Sosyal Medyada "Reklam" İbaresi Mecburi

Sosyal medya içerik üreticilerinin herhangi bir ücret, ücretsiz ürün, indirim veya başka bir menfaat karşılığında yaptığı tanıtımlarda, paylaşımın reklam olduğunun açıkça belirtilmesi gerekecek. Paylaşımlarda "reklam" veya "tanıtım" ifadelerinin kullanılması zorunlu olacak.

İndirim Reklamlarında Yeni Uygulama

Tüketiciye indirim veya avantaj sağlayan ancak belirli şartlara bağlanan kampanyalar da artık indirimli satış reklamı kapsamında değerlendirilecek.

İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıcından önceki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, indirim öncesi fiyat olarak gösterilebilecek. Meyve, sebze gibi çabuk bozulabilen ürünler ile hizmetlerde ise indirimden hemen önce uygulanan fiyat esas alınacak.

Yapay Zeka ile Oluşturulan Reklamlara Düzenleme

Yeni yönetmelik, yapay zekayla hazırlanan reklamları da kapsıyor.

İnsandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlerin kullanıldığı reklamlarda bunun açıkça belirtilmesi zorunlu olacak.

Ayrıca gerçek kişilerin yapay zeka ile oluşturulan dijital kopyalarının, bir ürünü kullanmış veya tavsiye etmiş izlenimi veren reklamlarda kullanılması yasaklandı.

"Çevre Dostu" İfadesine Sınırlama

Çevresel beyan içeren reklamlarda "çevre dostu", "doğa dostu" gibi genel ifadeler artık tek başına kullanılamayacak.

Bu tür ifadelerin hangi özelliğe veya ürünün yaşam döngüsünün hangi aşamasına dayandığı açıkça belirtilmek zorunda olacak. Ayrıca bu iddiaların yetkili kurumlar, üniversiteler veya akredite kuruluşlardan alınan belgelerle ispatlanması gerekecek.

Takviye Edici Gıda Reklamlarına Kısıtlama

Takviye edici gıdaların normal beslenmenin yerine geçtiği izlenimini veren reklamlar yasaklandı.

Bu ürünlerin sağlık beyanı dışında karşılaştırmalı reklamlarının yapılabilmesine ise belirli şartlarla izin verildi.

Sahte Değerlendirmelere Geçit Yok

Satın alma süreci doğrulanamayan platformlardan alınan tüketici yorumları yayımlanamayacak.

Ürün, hizmet, teslimat veya satıcı hakkında yapılan değerlendirmeler ayrı başlıklarda sunuluyorsa, tüm değerlendirmelerin tüketiciye aynı görünürlükte gösterilmesi zorunlu olacak.

Akademik Unvanlar Yanıltıcı Kullanılamayacak

Yönetmeliğe eklenen yeni hükümle birlikte akademik unvanların tüketiciyi yanıltacak veya aldatacak şekilde reklamlarda kullanılması yasaklandı.

Şikayet Süresi Kısaltıldı

Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından önce satıcı ve sağlayıcılara tanınan cevap süresi 72 saatten 48 saate indirildi. Bu süre içinde açıklama yapılmaması halinde değerlendirmeler doğrudan yayımlanabilecek.

Yasak Kapsamı Genişletildi

Falcı, medyum, astrolog ve benzeri hizmetlerin reklam yasağı devam ederken, yasa dışı bahis ve kumar reklamlarına ek olarak yasa dışı şans oyunlarının reklamları da yasak kapsamına alındı.

Yeni düzenlemeler 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.

Haber: Mehmet REYHANLI

Kaynak: Anadolu Ajansı (AA)