TARİHTE BUGÜN: ORTADOĞU'NUN KADERİNİ DEĞİŞTİREN İMZA

Dünya diplomasi tarihinin en kritik günlerinden biri olan 17 Eylül 1978, yıllardır süregelen Arap-İsrail çatışmalarında ezberleri bozan bir gelişmeye sahne oldu. ABD Başkanı Jimmy Carter'ın ev sahipliğinde, ABD'nin Maryland eyaletindeki başkanlık konutu Camp David'de gerçekleşen on iki günlük gizli müzakerelerin ardından Mısır Devlet Başkanı Enver Sedat ve İsrail Başbakanı Menahem Begin tarihi anlaşmayı imzaladı.

Anlaşmaya Giden Zorlu Süreç

Sözleşmenin temelleri, 1973 yılındaki Yom Kippur (Ramazan) Savaşı'nın ardından bölgede oluşan yeni güç dengeleriyle atıldı. Mısır ekonomisinin ağır savaş yükünü kaldıramaması ve Enver Sedat'ın diplomatik çözüme yönelme kararı süreci hızlandırdı. Sedat'ın 1977 yılında Kudüs'ü ziyaret ederek İsrail parlamentosu Knesset'te konuşma yapması, Arap dünyasında şok etkisi yaratsa da barış görüşmelerinin kapısını araladı.

Sözleşmenin Temel Maddeleri

Zorlu müzakereler sonucunda iki ana çerçeve üzerinde uzlaşıldı:

• Ortadoğu'da Barışın Çerçevesi: Batı Şeria ve Gazze Şeridi'nde yaşayan Filistinlilere özerklik verilmesi hedeflendi. Ancak bu madde, uygulama aşamasında belirsizlikler içerdiği için ilerleyen yıllarda en çok tartışılan konu oldu.

• Mısır-İsrail Barış Antlaşmasının Çerçevesi: İsrail, 1967 Altı Gün Savaşı'nda işgal ettiği Sina Yarımadası'ndan askeri güçlerini ve sivil yerleşimcilerini tamamen çekmeyi kabul etti. Mısır ise buna karşılık İsrail'i resmen tanıyan ilk Arap devleti oldu ve iki ülke arasında tam diplomatik ilişkiler kuruldu. Süveyş Kanalı da İsrail gemilerine açıldı.

Sonuçları ve Bölgesel Etkileri

Sözleşme, Mısır ve İsrail arasındaki savaşı resmen bitirerek her iki lidere de 1978 Nobel Barış Ödülü'nü kazandırdı. Ancak bu tarihi imza, Ortadoğu'daki gerilimi tamamen dindiremedi.

Mısır'ın İsrail'i tanıması, Arap dünyasında "ihanet" olarak algılandı. Mısır, Arap Birliği'nden uzaklaştırıldı ve birliğin merkezi Kahire'den Tunus'a taşındı. Sürecin en trajik sonuçlarından biri ise, Enver Sedat'ın 1981 yılında bu anlaşmaya karşı çıkan radikal gruplar tarafından düzenlenen bir suikast sonucu hayatını kaybetmesi oldu.

Günümüzde Camp David Sözleşmesi, Mısır-İsrail ilişkilerindeki istikrarın temeli olmaya devam etse de, kapsadığı Filistin meselesindeki belirsizlikler nedeniyle tarihsel bir başarı ve tamamlanmamış bir proje olarak değerlendirilmeye devam ediyor.

haber merkezi