Zincir Marketlerde Sebze ve Meyve Satışına Yüzde 20 Şartı Geliyor

Türkiye genelinde milyonlarca tüketiciyi ve binlerce üreticiyi yakından ilgilendiren yeni bir düzenleme hazırlanıyor. Sebze ve meyvenin tarladan market rafına ulaşmasına kadar geçen süreçte önemli değişiklikler öngören Hal Yasası taslağı, zincir marketlere yeni yükümlülükler getirmeyi hedefliyor.

Taslakta en fazla öne çıkan maddelerden biri, büyük zincir marketlerin satışa sundukları yaş sebze ve meyvenin yüzde 20'sini doğrudan üreticilerden veya üretici örgütlerinden temin etmesi yönündeki düzenleme oldu.

Düzenlemeyle üreticilerin pazara erişiminin kolaylaştırılması, tedarik zincirinin daha şeffaf hale getirilmesi ve kayıt dışı ticaretin azaltılması amaçlanıyor.

Marketlere Yüzde 20 Doğrudan Alım Zorunluluğu

Türkiye Halciler Federasyonu (TÜRKHAL) Başkanı Yüksel Tavşan, yeni yasa taslağında üreticileri desteklemeye yönelik önemli maddeler bulunduğunu belirtti.

Tavşan, büyük marketlerin sattıkları ürünlerin yüzde 20'sini doğrudan üreticilerden temin etmesini öngören düzenlemenin, uygulama kriterlerinin doğru belirlenmesi halinde sektöre katkı sağlayabileceğini söyledi.

Yeni sistemin hayata geçirilmesi durumunda üreticiler ve kooperatifler, ürünlerini büyük marketlere doğrudan ulaştırma konusunda daha fazla fırsat elde edebilecek.

Üreticilere Arazi, Nakliye ve Depolama Desteği

Hal Yasası taslağında yalnızca marketlerin ürün satın alma yöntemleri değil, çiftçilerin üretim ve pazarlama koşulları da ele alınıyor.

Planlanan düzenleme kapsamında üreticilere kira, depolama, nakliye ve vergi alanlarında çeşitli kolaylıkların sağlanması öngörülüyor.

Ayrıca üretici birliklerinin hal benzeri tesisler kurmak istemeleri durumunda ücretsiz arazi tahsisi ve maddi destek verilmesine yönelik hükümler de taslakta bulunuyor.

Bu desteklerle üreticilerin ürünlerini pazara ulaştırırken karşılaştıkları maliyetlerin azaltılması ve kooperatiflerin ticarette daha etkin rol üstlenmesi hedefleniyor.

Kilis ve Gaziantep'teki Üreticileri de İlgilendiriyor

Türkiye genelinde uygulanması öngörülen düzenleme, Kilis ve Gaziantep'te yaş sebze ve meyve yetiştiriciliği yapan çiftçiler açısından da önem taşıyor.

Özellikle küçük ölçekli üreticilerin kooperatifler aracılığıyla büyük marketlerin tedarik zincirine katılabilmesi, ürünlerin pazarlanmasında yeni imkânlar oluşturabilir.

Kilis ve Gaziantep'teki çiftçilerin düzenlemeden nasıl yararlanacağı ise doğrudan alım şartının kapsamına, üretici örgütleri için belirlenecek kriterlere ve desteklerin uygulanma esaslarına bağlı olacak.

Kayıt Dışı Sebze ve Meyve Ticaretine Sıkı Takip

Yeni düzenlemenin önemli başlıklarından birini de kayıt dışı ticaretle mücadele oluşturuyor.

TÜRKHAL Başkanı Yüksel Tavşan, sebze ve meyve sektöründe kayıt dışılığın önemli bir sorun olduğunu belirterek denetimlerin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Taslakta, hal dışında gerçekleştirilen ticari faaliyetlerin kayıt ve teminat sistemi kapsamında daha sıkı takip edilmesi hedefleniyor.

Bu sayede ürünlerin üreticiden tüketiciye ulaşana kadar geçtiği ticari aşamaların daha iyi izlenmesi ve üreticilerin mağduriyetine yol açabilecek uygulamaların azaltılması amaçlanıyor.

Sebze ve Meyve Fiyatları Düşecek mi?

Yeni Hal Yasası taslağının tüketiciler açısından en fazla merak edilen yönü, market ve pazar fiyatlarına nasıl yansıyacağı.

Doğrudan üreticiden alım yapılması, bazı tedarik aşamalarındaki maliyetlerin azalmasına yardımcı olabilir. Ancak bu durum, sebze ve meyve fiyatlarının kesin olarak düşeceği anlamına gelmiyor.

Ürün fiyatlarında üretim giderleri, nakliye, depolama, mevsimsel koşullar ve arz-talep dengesi gibi birçok unsur belirleyici oluyor.

TÜRKHAL Başkanı Tavşan da sebze ve meyve fiyatlarının yalnızca aracı sayısıyla açıklanamayacağına işaret etti.

Dolayısıyla düzenlemenin tüketici fiyatları üzerindeki gerçek etkisi, uygulamanın başlaması ve piyasa koşullarının değerlendirilmesiyle ortaya çıkacak.

Yeni Hal Yasası Ne Zaman Yürürlüğe Girecek?

25 Ekim 2026 itibarıyla kamuoyuna yansıyan yüzde 20 doğrudan alım şartı henüz yürürlükte olan kesinleşmiş bir zorunluluk değil.

Düzenlemenin yasalaşma sürecinde değişikliğe uğrama ihtimali bulunuyor. Marketlerin hangi koşullarda doğrudan alım yapacağı, denetimlerin nasıl uygulanacağı ve yükümlülüklere uyulmaması halinde izlenecek süreç, nihai mevzuatla netleşecek.

Hem üreticiler hem de tüketiciler, yeni Hal Yasası'na ilişkin gelişmeleri yakından takip ediyor.

Kaynak: Sabah –  TÜRKHAL Başkanı Yüksel Tavşan'ın açıklamaları