Türk Bilim İnsanlarından Arktik'te Kritik Görev

Cumhurbaşkanlığı himayesinde ve TÜBİTAK Kutup Araştırmaları Enstitüsü (KARE) yürütücülüğünde gerçekleştirilen 6. Ulusal Arktik Bilimsel Araştırma Seferi (TASE-VI) başarıyla sonuçlandı. 82 derece kuzey enlemine kadar ulaşan Türk bilim ekibi, küresel iklim değişikliğinin ekosistem üzerindeki etkilerinden uzay koşullarındaki testlere kadar birçok önemli çalışmaya imza attı.

Sefer boyunca oşinografi, biyoloji, kimya, atmosfer dinamikleri ve uydu sistemleri gibi alanlarda toplam 12 bilimsel proje hayata geçirildi. Ekipte 12 Türk bilim insanının yanı sıra Arjantin, Bulgaristan ve Uruguay'dan gelen 3 yabancı araştırmacı da yer aldı.

Deniz Tabanındaki Yaşam ve İklim Değişikliği Mercek Altında

İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsünden Prof. Dr. Denizhan Vardar, iklim değişikliğinin deniz ekosistemine etkilerini incelediklerini belirterek şu bilgileri paylaştı:

• Deniz tabanında belirlenen 28 farklı noktadan görüntüler alınarak canlıların yüzey örtücülüğü incelendi.

• Su altı robotları ve dronlar kullanılarak deniz canlılarının yayılım sınırları ve buzul önü alanları detaylı bir şekilde haritalandırıldı.

Dokuz Eylül Üniversitesinden araştırma görevlisi Özkan Özel ise Svalbard Adası'nın doğal bir laboratuvar niteliği taşıdığına dikkat çekerek, "Yaklaşık üç yıldır aynı noktalarda yürütülen bu çalışmalar, uzun vadede buzulların erime hızı ve iklim değişikliğinin etkilerine dair çok önemli veriler sunacak" değerlendirmesinde bulundu.

Nanomalzemeler ve Uzay Koşulları Arktik'te Test Edildi

Sefere katılan İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Öğretim Üyesi Prof. Dr. Filiz Altay, yürüttükleri projenin uzay araştırmalarıyla doğrudan bağlantılı olduğunu belirtti. Altay, laboratuvarda üretilen nanomalzemelerin uzay koşullarındaki stabilitesini test ettiklerini ve bölgeye özgü balıklardan hücreler arası iletişimi sağlayan "eksozom" adlı keseciklerin elde edilmesi üzerine çalıştıklarını ifade etti.

Kesintisiz Konumlandırma İçin GNSS Çalışmaları

Gebze Teknik Üniversitesinden Emre Bozdoğan ve İTÜ Harita Mühendisliği öğrencisi Murat Cürebal ise sefer boyunca uzay ve konumlama teknolojileri üzerine odaklandı. Farklı GNSS (Küresel Navigasyon Uydu Sistemleri) alıcılarıyla veri toplayan ekip, kutup koşullarında meydana gelebilecek sinyal kayıplarını giderecek yeni bir yazılım geliştirerek kesintisiz konum belirleme imkanı sunmayı hedefliyor.

Seferin lider yardımcısı ve tıp personeli Doç. Dr. Bengüsu Mirasoğlu, tüm katılımcıların sefer öncesinde detaylı sağlık taramasından geçirildiğini ve zorlu Arktik şartlarında hiçbir ciddi sağlık problemi yaşanmadan görevin tamamlandığını bildirdi.

haber: Mehmet Reyhanlı